Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, suça sürüklenen çocuklara yönelik yasal çerçeveyi baştan sona güncelleyen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni gündemine aldı. Yapılan kritik oturumda, düzenlemenin en temel esaslarını belirleyen ilk iki madde oy çokluğuyla kabul edildi. Yeni adımlar, adalet sistemindeki "cezasızlık" algısını kırmayı ve çocukların suç şebekeleri tarafından istismar edilmesini engellemeyi amaçlıyor.
İhmalkar Silah Sahibine 3 Yıla Kadar Hapis
Kabul edilen ilk maddeyle birlikte, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a emsal teşkil edecek yeni bir hüküm e eklendi. Buna göre, ateşli silahını gereken dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ederek muhafaza eden ve bu silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine zemin hazırlayan kişiler doğrudan cezai sorumluluk altına girecek. Söz konusu fiil daha ağır bir suçu oluşturmadığı takdirde, ihmali bulunan yetişkinler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalacak.
Yaş Gruplarına Göre Ceza Sorumluluğu Yeniden Çizildi
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan revizyonla birlikte, suç teşkil eden fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış çocukların ceza ehliyeti detaylandırıldı.
Algılama ve İrade Yetersizliği Durumunda: Çocuğun işlediği fiilin hukuki anlamını kavrayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişmediğinin tespiti halinde ceza sorumluluğu doğmayacak; ancak çocuklara özgü güvenlik ve ıslah tedbirleri uygulanacak.
Algılama Yeteneğinin Bulunması Halinde: İrade yeteneği gelişmiş olan 12-15 yaş grubundaki failler için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis gerektiren hallerde ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer suçlarda ise ceza yarı oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek toplam ceza 9 yılı geçemeyecek.
15-18 Yaş Grubu İçin Sınırlar: Suç tarihinde 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını bitirmemiş olanlar için ceza süreleri ağırlaştırıldı. Bu gruptaki failler ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren hallerde ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası alabilecek.
Ağır Suçlarda Yaş İndirimi Esnetiliyor
Verilen önerge doğrultusunda "Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama" ve "Kasten öldürme" gibi telafisi imkansız sonuçlar doğuran ağır suçlarda önemli bir esneklik getirildi. Suçun işleniş biçimi, kastın ağırlığı ve failin geçmişteki suç kayıtları dikkate alınarak, 15-18 yaş grubundaki failler hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek. Ayrıca mahkeme heyetine, 12-15 yaş grubundaki çocuklara duruma göre bir üst grubun ceza rejimini tatbik etme hususunda takdir hakkı tanındı.
Suç Örgütlerinin Etkisi Kırılacak
TBMM Adalet Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerde, yapılan düzenlemelerin temel amacının çocuk adalet mekanizmasını daha etkin kılmak olduğu belirtildi. Kanun teklifiyle, suç örgütlerinin çocukları adeta birer "yasal boşluk" olarak görüp suça teşvik etmesinin önüne geçilmesi; eğitici, dönüştürücü ve onarıcı adalet ilkeleri çerçevesinde çocukların topluma kazandırılması hedefleniyor.
