Avrupa'nın en büyük nükleer enerji tesisi olan Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nde, yılın başından bu yana yaşanan elektrik kesintileri artarak devam ediyor. Sıklığı giderek artan bu kesintiler, çevresindeki askeri çatışmalar ve personel kayıplarıyla birleşince, santralin güvenliğini ciddi şekilde tehdit etmekte.
Dün yapılan açıklamalara göre, santralin dış elektrik bağlantısı yeniden kesildi ve işletmede yedek dizel jeneratörler devreye girmek zorunda kaldı. Ukrayna'nın devlete ait nükleer enerji şirketi Energoatom, santralin yılbaşından bu yana 15’inci, savaşın başlamasından bu yana ise 27’inci kez dış elektrik bağlantısını kaybettiğini belirtti.
Kritik güvenlik sistemlerinin beslenmesi
Energoatom Başkanı Pavlo Kovtoniuk, elektrik kesintilerinin santraldeki ekipmanı olumsuz etkilediğini ifade etti. Jeneratörlerin sıkça devreye girmesinin, ekipman üzerindeki yükü artırdığına dikkat çeken Kovtoniuk, "Zaporijya NGS’de durum kötüleşiyor, ekipmanın durumunda bozulma görüyoruz." dedi.
Zaporijya NGS'deki altı reaktör uzun bir süredir soğuk durdurma konumunda tutuluyor. Ancak, bu reaktörlerin güvenli bir şekilde tutulabilmesi için dışarıdan elektrik sağlamaya ihtiyaç duyulmakta. Elektrik kesildiğinde, soğutma pompaları ve diğer kritik sistemler dizel jeneratörler aracılığıyla çalıştırılmaya devam ediyor. Eğer tüm jeneratörler devre dışı kalırsa, bu durum nükleer yakıtın zarar görmesi ve çevreye radyoaktif madde salınması riskini artırıyor.
Savaşın etkisi ve askeri faaliyetler
Son kesinti sırasında yaşanan elektrik kaybı, santralin güvenliğini sağlamanın yanında çalışanların da güvenliğini tehdit eden artan saldırılarla birleşti. IAEA, santralin çalışanlarına yönelik insansız hava aracı (İHA) ile gerçekleştirilen saldırılar sonucunda bir kişinin hayatını kaybettiğini ve birçok kişinin yaralandığını bildirdi. Bu durum, tesisin çevresindeki askeri faaliyetlerin yarattığı tehlikeyi gözler önüne seriyor.
Rusya, Zaporijya nükleer santralini yönetmekte ve bu sürecin güvenliğini sağlama durumunu üstlenmektedir. Ancak, Ukrayna’nın bu duruma itiraz ettiği ve santralin kendi kontrolüne verilmesini talep ettiği bilinmekte. ABD Başkanı Donald Trump ise, bu nükleer tesislerin işletimine yönelik destek önerisinde bulundu.
IAEA, santraldeki elektrik bağlantı kesintilerinin sayısının savaşın başlangıcından bu yana arttığını kaydederken, bu durumun Zaporijya NGS'nin güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Taraflar arasında yapılacak olan görüşmeler ve tedbirler, bu kritik tesisin geleceği için hayati öneme sahip.
