ABD'de yapay zeka yatırımlarının artmasıyla birlikte, veri merkezi geliştiricileri, yüksek elektrik taleplerini karşılamak için kendi elektrik üretim tesislerini kurmaya yöneliyor. Bu kapsamda planlanan "sayaç arkası" elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık 90 gigavata ulaşması bekleniyor.
Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacına yenilikçi çözümler
Cleanview'in analizine göre, ABD genelinde toplamda 90 gigavatlık kapasiteye sahip 59 veri merkezi projesi, şebeke bağlantısının yanı sıra, doğrudan kendi elektrik üretim tesislerini hayata geçirmeyi planlıyor. Bu plan, toplamda planlanan veri merkezi kapasitesinin dörtte birinden fazlasını temsil ediyor. Özellikle son iki yıl içinde duyurulan projelerin yaklaşık %92'si 2025’in başından itibaren gerçekleştirilmiştir.
Kısalmakta olan süreler ve artan ihtiyaç
Ayrıca, ABD'deki büyük veri merkezlerinin elektrik şebekesine bağlantı süreçlerinin yıllarca sürebilmesi, bu projeleri alternatif elektrik tedarik yollarına yönlendiriyor. Özellikle yapay zeka uygulamalarında kullanılan veri merkezleri, yüksek miktarda elektriğe ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle, yatırımcılar, elektrik üretim kapasitesi kurarak tesislerini daha hızlı devreye almayı hedefliyor.
Teknoloji devleri Meta, Microsoft, Amazon ve Oracle gibi büyük şirketlerin yanı sıra OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka odaklı firmalar da bu tür projelerde yer almaktadır. Bu firmaların, toplamda 10 gigavattan fazla kapasite için kiralamalar yaptığı belirtiliyor.
Verimlilikten hız önceliği
Birçok veri merkezi geliştiricisi, elektrik üretim tesisi kurarken geleneksel santral yatırımlarından farklı teknolojilere yöneliyor. Mobil doğal gaz jeneratörleri, aeroderivatif türbinler ve hızlı devreye alınabilen pistonlu motorlar gibi yenilikçi sistemler, bu projelerde öne çıkıyor.
Yapay zeka veri merkezlerinin, yıllık olarak megavat başına 10-12 milyon dolar gelir sağladığı göz önünde bulundurulduğunda, tesislerin daha erken faaliyete geçmesi, geliştiricilere milyarlarca dolarlık ek gelir kapısı aralamaktadır.
Texas ve Ohio öne çıkıyor
Sayaç arkası veri merkezi kapasitesi, yalnızca beş eyaletle sınırlı olmakla birlikte, bu eyaletlerin toplamı %83 oluşturuyor. Texas, doğal gaz kaynaklarına yakınlığı ve geniş altyapısı sayesinde bu alanda lider konuma gelmektedir. Ohio ise inşaat halindeki 736 megavatlık projeleriyle dikkat çekiyor.
Ancak, planlanan 90 gigavatlık kapasitenin büyük bölümü henüz geliştirme aşamasında. Cleanview, yaklaşık 2 gigavatlık kapasitenin aktif olduğunu ve bu durumun, veri merkezi projelerinin gelişim hızını etkilediğini kaydediyor.
Yine de, kendine ait santralleri kurma yoluna giden projeler, bazı izin süreçleriyle de karşı karşıya kalmaktadır. Örneğin OpenAI'nin New Mexico'daki projesindeki doğal gaz boru hattı, çevresel izin engelleri nedeniyle gecikmelere yol açabiliyor.
Dolayısıyla, ABD'deki yapay zeka yatırımlarının büyümesi, veri merkezlerini hem büyük elektrik tüketicileri olmaktan çıkararak kendi elektrik altyapılarını kuran tesisler haline dönüştürmektedir. Bu dönüşüm, veri merkezlerinin geleceği açısından önemli fırsatlar ve zorluklar sunmaktadır.
