Avrupa'da Havacılıkta Yeni Dönem
Avrupa Birliği (AB) kurumları, havacılık sektöründe devrim niteliğinde bir adım atarak hava yolu yolcularının haklarını küresel standartların ötesine taşıyacak yeni bir düzenleme üzerinde tam mutabakata vardı. AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) ve üye ülkeler arasında tam 13 yıldır çetin müzakerelere sahne olan paket, nihayet karara bağlandı. Yeni mevzuat, havayolu şirketlerinin operasyonel sınırlarını gözetirken, yolcuları ise hak arama süreçlerinde hiç olmadığı kadar güçlü bir yasal koruma çemberine alıyor.
Tazminat Süreçleri Hızlanıyor: 30 Gün Sınırı
Kapsamı genişletilen kurallar zincirinde en dikkat çekici maddelerden biri, rötarlı seyahatlerin ardından yaşanan bürokratik engellerin ortadan kaldırılması oldu. Hava yolu şirketleri, tazminat doğuran herhangi bir gecikme yaşandığında, yolcuları varıştan sonraki ilk 96 saat içinde dijital kanallar vasıtasıyla bilgilendirmekle yükümlü olacak.
Bununla da yetinilmeyerek firmalara katı bir takvim şartı getirildi; başvuruyu alan şirket, 30 gün içinde ya tazminat ödemesini gerçekleştirecek ya da reddetme gerekçesini hukuki temellerle yolcuya sunacak.
Kilometreye Göre 600 Avroya Varan Nakit Güvencesi
Mevcut uygulamadaki tazminat miktarları ve süre sınırları korunarak yasal güvenceye bağlandı. Buna göre seyahat planına 14 günden daha az bir süre kala yapılan iptallerde veya varış noktasına 3 saati aşan rötarlarda yolcular doğrudan nakdi tazminat talep edebilecek. Ödeme miktarları uçuş mesafesine göre şu şekilde sınıflandırıldı:
1500 kilometre ve altındaki kısa hatlarda: 250 avro
AB içi uçuşlar ile 1500 - 3500 kilometre arası hatlarda: 400 avro
Kıtalararası ve 3500 kilometreyi aşan uzun hatlarda: 600 avro
Saat Saat İkram ve İletişim Zorunluluğu
Havalimanlarında yaşanan saatlik gecikmelerde mağduriyetlerin önüne geçmek adına adeta bir "hizmet takvimi" oluşturuldu. Şirketler, rötarda geçen her 2 saatte bir içecek, 3 saatin ardından yemek ve takip eden her 5 saatlik periyotta ek gıda sağlamak zorunda kalacak. Tüketicilerin dünyayla bağının kopmaması adına ücretsiz internet erişimi ve iki telefon görüşmesi hakkı da pakete dahil edildi. Seyahatin bir sonraki güne sarkması durumunda ise konaklama, otel transferi havayolu tarafından karşılanacak. Şirketin bu yardımı sunmaması durumunda yolcu kendi imkanlarıyla otel ayarlayıp faturasını tahsil edebilecek.
Havacılıkta Ezber Bozan Yasak: "No-Show" Tarih Oluyor
Sektörün en çok eleştirilen uygulamalarından biri olan ve tüketicileri mağdur eden "no-show" kuralına da ağır bir darbe indirildi. Yolcuların gidiş uçuşunu kaçırması ya da kullanmaması durumunda dönüş biletlerinin havayolu tarafından tek taraflı iptal edilmesi uygulaması tamamen yasaklandı. Özellikle hamileler, refakatsiz seyahat eden çocuklar ve engelli bireyler için bu kural esnetilemez şekilde koruma altına alındı.
Gizli Ücret Tuzağına Son: El Bagajı Rezervasyonun Başında Görünecek
Biletleme süreçlerinde şeffaflığı artırmak amacıyla, seyahat sitelerinde ve havayolu sistemlerinde ilk fiyat ekranında en az bir adet ücretsiz el bagajı hakkını içeren tarife varsayılan olarak gösterilecek. Böylece yolcular, son ödeme adımında sürpriz ek ücretlerle karşılaşmayacak ve firmalar arası fiyat karşılaştırmasını manipülasyondan uzak şekilde yapabilecek. Ayrıca ailelerin, çocukları veya engelli yakınları ile yan yana oturabilmesi için talep edilen "koltuk seçimi" ek ücretleri de tamamen kaldırılıyor.
Alternatif Rota Sunmayana %400 Ceza
Uçuş iptali durumunda firmaların yolculara 3 saat içinde benzer konfor şartlarında yeni bir güzergah alternatifi sunması gerekecek. Direkt uçuş satın alan bir yolcu, zorunlu olmadıkça çok aktarmalı yorucu rotalara zorlanamayacak. Eğer şirket 3 saatlik kritik eşikte alternatif bir rota üretemezse, yolcu kendi ulaşım biletini alma hakkına sahip olacak ve orijinal bilet tutarının yüzde 400’üne kadar geri ödeme talep edebilecek.
İstisnalar ve Kapsam Alanı
Düzenleme havayolu şirketlerinin elini kolunu tamamen bağlamıyor; şirketin doğrudan kontrolü dışında kalan, doğal afet, hava muhalefeti veya siyasi kriz gibi "olağanüstü durumlar" daha net kriterlerle tanımlandı. Bu tarz mücbir sebeplerin varlığında şirketlerin nakdi tazminat ödeme zorunluluğu bulunmayacak.
İlk tohumları 2004 yılında atılan ve 2013'ten beri güncellenmesi beklenen bu tarihi düzenleme; AB topraklarından kalkan tüm uçuşları, AB varışlı seyahatleri ve AB merkezli havayolu firmalarının tüm operasyonlarını kapsayacak. Düzenleme, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin resmi onay mekanizmalarından geçtikten hemen sonra yürürlüğe girecek.
