Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin enerji ve madencilik alanındaki gelecek vizyonunu şekillendirecek olan "Kritik Ham Maddeler" stratejisinin yakında kamuoyuna duyurulacağını açıkladı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından düzenlenen "OECD Kritik Mineraller Forumu"nda konuşan Bayraktar, Eskişehir Beylikova’daki nadir toprak elementleri yatağının, açıklanacak yeni stratejinin temel taşını oluşturduğunu belirtti.
Elektrik Çağı ve Artan Enerji Talebi
Küresel enerji sahnesinde yaşanan değişimlere dikkat çeken Bakan Bayraktar, dünyanın resmen "Elektrik Çağı"na girdiğini ifade etti. Geçtiğimiz yıl küresel enerji talebinin yüzde 1,3 oranında arttığını, elektrik talebinin ise bu artış hızının iki katından fazla büyüme gösterdiğini kaydeden Bayraktar, bu ivmenin temel nedenleri arasında elektrikli araçlar, veri merkezleri ve soğutma sistemlerini gösterdi.
Kritik minerallerin ve nadir toprak elementlerinin sadece temiz enerji teknolojileri için değil, aynı zamanda dijital altyapı, gelişmiş üretim ve savunma sistemleri için de vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Bayraktar, rüzgar türbinlerinden yarı iletkenlere kadar pek çok modern ekonomik unsurun merkezinde bu madenlerin yer aldığını dile getirdi.
Bölgesel Çatışmaların Küresel Enerji Piyasalarına Etkisi
Konuşmasında jeopolitik gelişmelere de değinen Bayraktar, İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılma ihtimali gibi konuların enerji toplantılarının en sıcak gündem maddesi olduğunu söyledi. Bu tür gelişmelerin petrol ve doğal gaz arz güvenliği ile fiyat dalgalanmaları üzerinde ciddi etkiler yarattığını belirten Bayraktar, bölgesel çatışmaların etkilerinin yerel kalmadığını ve tüm dünyayı bir bütün olarak etkilediğini vurguladı. Tedarik zincirlerinde yaşanan kesintilerin, bu konuyu ekonomik bir mesele olmaktan çıkarıp stratejik bir güvenlik unsuru haline getirdiğini ifade etti.
Beylikova Projesi ve Stratejik Madencilik Vizyonu
Türkiye'nin madencilik stratejisinde Beylikova nadir toprak elementleri projesinin merkezi bir konumu olduğunu belirten Bayraktar, bu bölgenin dünyadaki en büyük yataklardan biri olduğuna inandıklarını söyledi. Beylikova'da pilot tesisin halihazırda faaliyette olduğunu hatırlatan Bakan, projenin bir sonraki aşamasının endüstriyel ölçekli üretim olacağını kaydetti.
Bu tesislerde ayırma ve işleme kabiliyetlerinin geliştirileceğini ifade eden Bayraktar, rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarındaki kalıcı mıknatıslar için gerekli olan nadir toprak oksitlerinin üretileceğini duyurdu. Türkiye’nin hedefinin sadece kaynak çıkarmak değil, tam bir değer zinciri kurarak derin işleme kapasitesiyle yüksek teknolojili endüstriyel çıktılar üretmek olduğu belirtildi.
Tedarik Zincirinde Denge ve Şeffaflık Vurgusu
Kritik mineral üretiminin belirli coğrafi bölgelerde yoğunlaşmasının yapısal kırılganlıklar yarattığını ifade eden Bayraktar, bu dengesizliğin enerji güvenliğini doğrudan etkilediğini söyledi. Türkiye'nin teknoloji odaklı ülkeler ve şirketlerle aktif iletişimde olduğunu belirten Bakan, finansmanın ötesinde teknoloji transferini de kapsayan ortaklıklar hedeflediklerini dile getirdi.
Piyasalarda şeffaf fiyatlandırma mekanizmalarının eksikliğine dikkat çeken Bayraktar, hiçbir ülkenin parçalanmış bir alıcı tabanına karşı hacimsel hakimiyetini kullanmaması gerektiğini vurguladı. OECD gibi kuruluşların güven inşasındaki rolüne değinen Bayraktar, mineral güvenliğinin ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olduğunu sözlerine ekledi.
2035 Yenilenebilir Enerji Hedefleri ve Altyapı Yatırımları
Türkiye'nin kurulu elektrik gücünün yüzde 62'sinin yenilenebilir kaynaklardan oluştuğunu hatırlatan Bayraktar, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini 120 gigavata çıkarma hedefini yineledi. Bu dönüşümün kalbinde kritik minerallerin yer aldığını belirten Bakan, şebeke esnekliğini artırmak amacıyla yaklaşık 40 gigavatlık Yüksek Gerilim Doğru Akım (HVDC) iletim hattı inşasının da planlandığını ifade etti.
