Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı, bu yılın ilk çeyreğinde önemli bir değişim sürecine girdi. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerinden derlenen bilgilere göre, 2024 yılının ocak-mart döneminde elektrikli ve hibrit araç satışları toplam pazar payının yüzde 51,2’sine ulaştı. Yılın ilk üç ayında bu kategorideki toplam satış rakamı 107 bin 924 olarak kayıtlara geçti.
Otomobil ve Hafif Ticari Araç Satış Rakamları
Yılın ilk çeyreğini kapsayan ocak-mart döneminde otomobil satışları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,86 oranında bir azalış göstererek 210 bin 688 seviyesine geriledi. Hafif ticari araç pazarında ise otomobil pazarının aksine bir artış yaşandı. Hafif ticari araç satışları bu dönemde yıllık bazda yüzde 4,23 oranında artarak 54 bin 710 adet olarak gerçekleşti. Toplam pazardaki değişimler yakıt türlerine göre dağılımda daha belirgin bir şekilde kendisini gösterdi.
Yakıt Türlerine Göre Satış Dağılımı ve Elektrikli Araçlar
Söz konusu dönemde yakıt türleri baz alındığında, pazarda en yüksek satış adedi 88 bin 688 ile benzinli otomobillerde görüldü. Hibrit otomobiller ise 69 bin 504 adetlik satış rakamıyla ikinci sırada yer aldı. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobillerin satış sayısı ise 38 bin 28 olarak kayıtlara geçti. Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemine sahip araçlar da eklendiğinde tablo değişti. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) olarak "elektrikli" sınıfında yer alan bu araçlar dahil edildiğinde, yılın ilk çeyreğinde elektrikli otomobil satış sayısı 38 bin 420'ye yükseldi. Bu rakam, elektrikli araçların pazar payının yüzde 18,2 olarak gerçekleşmesini sağladı. Diğer yakıt türlerinde ise dizel otomobiller 13 bin 326 adet satılırken, otogazlı otomobil satışları 750 adetle sınırlı kaldı.
Benzin ve Dizel Otomobillere Talep Azalıyor
Yılın ilk çeyreğinde geleneksel motorlu araçların satışlarında düşüş eğilimi devam etti. Verilere göre, benzinli otomobil satışları yüzde 20,1, dizel otomobil satışları yüzde 26,9 ve otogazlı otomobil satışları yüzde 34,8 oranında geriledi. Dizel otomobil satışlarındaki bu düşüşün temel nedeni olarak, küresel üreticilerin dizel motor üretimini sonlandırma sürecine girmesi ve buna bağlı olarak pazara yeni dizel modellerin sunulmaması gösteriliyor.
Aynı dönemde alternatif enerji kaynaklı araçlara olan yönelim arttı. Hibrit otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 oranında artış kaydederken, elektrikli otomobil satışlarındaki artış oranı yüzde 29,9 oldu.
Pazar Paylarında Yaşanan Değişimler
Satış rakamlarındaki bu hareketlilik, yakıt türlerinin pazar içindeki paylarını da doğrudan etkiledi. Geçen yılın ocak-mart döneminde yüzde 49,6 olan benzinli otomobillerin payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 42,1'e geriledi. Dizel otomobillerin payı yüzde 8,1'den yüzde 6,3'e, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,5'ten yüzde 0,4'e düştü.
Buna karşılık elektrikli otomobillerin toplam satışlardaki payı yüzde 13,2'den yüzde 18,2'ye yükseldi. Hibrit otomobillerin payı ise yüzde 28,6'dan yüzde 33 seviyesine çıktı. Elektrikli ve hibrit araçlar bir arada değerlendirildiğinde, bu iki grubun toplam pazardaki payı yüzde 51,2’ye ulaştı ve toplamda 107 bin 924 adet satış gerçekleştirildi. Böylece Türkiye'de satılan her iki otomobilden birinin elektrikli veya hibrit olduğu tescillenmiş oldu.
Mart Ayı Performansı ve Güncel Veriler
Yılın ilk çeyreğinin son ayı olan mart ayına bakıldığında, elektrikli otomobil satışlarının 15 bin 118 adet olduğu görüldü. Mart ayında satılan elektrikli araçların pazar içindeki payı yüzde 18,9 olarak hesaplandı. Yine aynı ay içerisinde 27 bin 65 adet hibrit otomobil satışı yapıldı. Hibrit araçların mart ayı pazar payı ise yüzde 33,9 olarak kayıtlara geçti.
