Türkiye genelinde hububat üretim sezonu, meteorolojik veriler ve bitki gelişim süreçleri bakımından son yılların en verimli dönemlerinden birini geçiriyor. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Mart Ayı Fenolojik Değerlendirme-Hububat ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi Raporu" verilerine göre, ülke genelindeki yağış miktarı son 38 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. 1 Ekim 2025 ile 31 Mart 2026 tarihlerini kapsayan 6 aylık su yılında kaydedilen kümülatif yağışlar, tarımsal üretimde yüksek rekolte beklentisini güçlendirdi.
Yağışlarda Mevsim Normallerinin Üzerinde Artış Kaydedildi
Mart ayı verilerine bakıldığında, Türkiye genelinde ortalama yağış miktarı 81,1 milimetre olarak ölçüldü. Bu rakam, 1991-2020 dönemini kapsayan mevsim normallerine göre yüzde 33’lük bir artışa tekabül ediyor. Geçen yılın aynı ayıyla kıyaslandığında ise artış oranının yüzde 100’ü geçtiği görüldü. Su yılı olarak adlandırılan 6 aylık dönemde toplam yağış miktarı 468,8 milimetreye ulaştı. Geçen yıl aynı dönemde 250,2 milimetre olarak gerçekleşen yağışlar, bu yıl normalin yüzde 25, geçen yılın ise yüzde 87 üzerinde seyrederek son 38 yılın rekorunu kırdı.
Bölgesel Hububat Gelişimi ve Saha Gözlemleri
Rapor, Türkiye’nin farklı tarım bölgelerindeki bitki gelişim süreçlerini detaylandırıyor:
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu: İç Anadolu Bölgesi'nde hububat gelişimi güçlü seyrederken, kardeşlenme süreci tamamlanarak sapa kalkma dönemine geçildi. Güneydoğu Anadolu'da da benzer bir gelişim gözlenirken, taban arazilerdeki aşırı yağışlar nedeniyle yer yer sararma ve kök çürüklüğü riskleri oluştu. Ancak zamanında yapılan ilaçlamalarla kalite sorunu öngörülmüyor.
Marmara ve Karadeniz: Marmara Bölgesi'nde üst gübreleme işlemleri tamamlanırken, aşırı yağışların fungal hastalık ve yatma riskini beraberinde getirdiği belirtiliyor. Karadeniz Bölgesi’nde ise bitkiler sağlıklı gelişimini sürdürüyor; sadece yüksek kesimlerdeki ekilişlerde gelişim süreci geriden takip ediyor.
Ege ve Akdeniz: Akdeniz Bölgesi'nde hububat generatif evreye geçerek başaklanma sürecine girdi. Hatay gibi bölgelerde su göllenmesine bağlı müdahaleler devam ediyor. Ege ve İç Batı Anadolu’da gelişim ileri seviyedeyken, İzmir’in bazı ilçelerinde yaşanan taşkınlar belirli alanları olumsuz etkiledi.
Doğu Anadolu: Bölgedeki yoğun yağışlar yazlık ekilişlerin takvimini geciktirdi. Kar örtüsünün kalktığı alanlarda gelişim sağlıklı ilerlerken, Muş çevresinde su fazlalığı kaynaklı azot eksikliği riski not edildi.
Verim ve Kalite İçin Nisan-Mayıs Periyodu Kritik
Hububat sezonunun geri kalanında nisan ve mayıs aylarındaki yağış rejimi ile sıcaklık değerlerinin hem verim hem de kalite üzerinde belirleyici rol oynaması bekleniyor. Raporda, mevcut olumlu tablonun korunması halinde 2026 üretim sezonunda ülke genelinde ortalamanın üzerinde bir üretim gerçekleşeceği öngörülüyor. Çıkış, kök gelişimi ve kardeşlenme süreçlerinin sağlıklı tamamlanması, verim potansiyelini artıran temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
Üreticilere Teknik Uyarılar
TMO raporunda, üreticilerin dikkat etmesi gereken teknik hususlar da sıralandı. Yazlık ekilişlerin uygun hava koşullarında hızla tamamlanması, üst gübreleme ve ilaçlama faaliyetlerinin aksatılmaması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, su tutan arazilerde tahliye önlemlerinin alınması, yabancı ot ve mantar hastalıklarına karşı düzenli kontrollerin yapılması, yüksek verim hedefine ulaşılması için kritik önem taşıyor.
