Nisan Ayı Tarım-GFE Rakamları Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarım sektörünün üretim maliyetlerini doğrudan ortaya koyan Nisan 2026 dönemine ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmet tedarikinin hem aylık hem de yıllık bazda kayda değer bir maliyet artışıyla karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 5,61 oranında yükselen endeks, geçtiğimiz yılın aralık ayına göre yüzde 17,49'luk bir artış kaydetti. Üreticinin yıllık yükünü ortaya koyan Nisan 2025'e göre değişim oranı yüzde 38,97 olarak hesaplanırken, son 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında ise artış grafiği yüzde 33,79 olarak verilere yansıdı.
Ana Gruplarda Yatırım ve Tüketim Farkı
Tarım-GFE’yi oluşturan ana gruplar incelendiğinde, tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilmesi için her ay düzenli tüketilen mal ve hizmetlerdeki fiyat artışının, yatırımlara kıyasla daha yüksek seyrettiği görülüyor.
Nisan ayında bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmet endeksinde yüzde 6,19'luk bir tırmanış yaşanırken, traktör, tesisat veya arazi iyileştirme gibi tarımsal yatırımlara katkı sağlayan mal ve hizmet endeksi yüzde 1,95 yükseldi. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında ise günlük üretim harcamalarındaki yıllık artış yüzde 41,21'i bulurken, yatırım odaklı harcamalardaki yıllık artış yüzde 25,8 seviyesinde kaldı.
Zirvede Gübre ve Enerji Var: Yıllık Artışlar El Yakıyor
Açıklanan raporda, alt grupların yıllık değişim eğilimleri de detaylandırıldı. Endekse dahil olan 11 alt gruptan 9'u genel ortalamanın altında bir seyir izlerken, 2 kritik alt gruptaki fiyat hareketleri ortalamayı yukarı taşıdı.
Yıllık bazda fiyatı en az artan kalem, yüzde 21,64 ile tarımsal ilaçlar ve yüzde 24,04 ile makine bakım masrafları oldu. Buna karşın çiftçinin en temel gider kapılarından biri olan gübre ve toprak geliştiriciler yıllık yüzde 62,77'lik devasa bir artışla listenin ilk sırasına yerleşti. Enerji ve yağlayıcılar grubu ise yıllık yüzde 48,44'lük yükselişle üreticiyi en çok zorlayan ikinci büyük kalem olarak kayıtlara geçti.
Aylık Değişimde de Akaryakıt ve Gübre Önde
Nisan ayının kendi içindeki fiyat hareketliliğine bakıldığında da benzer bir tablo göze çarpıyor. Aylık bazda endeks ortalamasının altında kalan 9 alt grup içinde en düşük artış, yüzde 1,08 ile veteriner harcamalarında ve yüzde 1,62 ile diğer mal ve hizmetlerde ölçüldü.
Ancak tarla ve bahçe trafiğinin yoğunlaştığı nisan ayında, enerji maliyetleri cepleri yaktı. Aylık bazda en yüksek artış yüzde 12,54 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşirken, onu yüzde 11,51'lik aylık yükseliş oranıyla yine gübre ve toprak geliştiriciler takip etti. Ortaya çıkan bu tablo, küresel ve yerel pazar dinamiklerinin etkisiyle enerji ve besin elementleri maliyetlerinin tarımsal üretim üzerindeki baskısını sürdürdüğünü net bir şekilde gözler önüne seriyor.
