Küresel Ticarette Türkiye İmzası
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomi yönetiminin ve piyasaların merakla beklediği Nisan 2026 dönemine ait dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye’nin küresel pazarda sattığı ürünlerin birim değer bazında ciddi bir kazanç elde ettiğini ortaya koyarken, ithal edilen ürünlerin miktarında ise belirgin bir hacim daralması yaşandığını gösteriyor. Makroekonomik dengeler açısından kritik öneme sahip dış ticaret haddi ise bu dönemde lehte bir yükseliş kaydetti.
İhracatta Fiyat Artışı İmalat ve Enerjiyle Tetiklendi
Yıllık bazdaki değişimler incelendiğinde, nisan ayında ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 13,7 oranında güçlü bir artış gösterdi. Bu yükselişte özellikle küresel enerji piyasalarındaki hareketlilik ve imalat sanayisinin performansı belirleyici rol oynadı.
Sektörel bazda bakıldığında, ihraç edilen gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 11,5’lik bir değer artışı yakalanırken, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 16,1 oranında yükseliş görüldü. Nisan ayında en dikkat çekici sıçrama ise yüzde 49,1 ile yakıt grubunda yaşandı. Sanayinin lokomotifi olan imalat sektörü (gıda, içecek ve tütün hariç) ise ihraç ürünlerinde yüzde 11,1’lik bir fiyat artışı yakalamayı başardı.
İthalatta Gıda Fiyatları Düştü, Yakıt Grubu Zirve Yaptı
Aynı dönemde ithalat birim değer endeksi de yıllık bazda yüzde 11,3’lük bir yukarı yönlü grafik çizdi. İthalat fiyatlarındaki bu genel artışa rağmen gıda, içecek ve tütün kategorisinde yüzde 3,2’lik bir gerileme kaydedilmesi dikkat çekti. Buna karşın, ithal edilen yakıtlarda yüzde 38,9, yakıt dışı ham maddelerde yüzde 2,9 ve gıda ile tekstil dışı imalat sanayi ürünlerinde yüzde 4,3’lük bir birim değer artışı yaşandı.
Miktar Endeksleri Ne Diyor? Satış Hacmi Artıyor, Alım Azalıyor
Ticaretin sadece finansal değeri değil, fiziksel hacmi de nisan ayında pozitif bir ayrışmaya işaret etti. İhracat miktar endeksi, geçen yılın nisan ayına oranla yüzde 7,6 yükseldi. Sektörler bazında incelendiğinde miktar artışları gıda, içecek ve tütünde yüzde 9,1, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 18,1 ve imalat sanayisinde yüzde 10,8 olarak hesaplandı. İhraç edilen yakıt miktarında ise yüzde 33,6’lık bir düşüş görüldü.
Buna karşın Türkiye’nin dışarıdan aldığı ürünlerin fiziksel hacmini gösteren ithalat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 7,3 oranında azaldı. İthalat hacmindeki bu geri çekilme yakıtlarda yüzde 7,6, imalat sanayisinde ise yüzde 3,3 olarak verilere yansıdı. İlginç bir detay olarak, ithal gıda, içecek ve tütün grubunun miktar endeksi ise yüzde 37,5’lik bir artış kaydetti.
Mevsimsel Grafiklerde İhracat Atağı
Ekonomideki arındırılmış trendler de nisan ayındaki dinamizmi doğrular nitelikte. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye bakıldığında; mart ayında 132,1 seviyesinde olan ihracat miktar endeksi, nisan ayında yüzde 9,9 gibi güçlü bir ivmeyle 145,2’ye ulaştı. Takvim etkisinden arındırılmış ihracat miktar endeksi ise yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 144,3 oldu.
İthalat cephesinde ise tam tersi bir seyir hakim oldu. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi, mart ayındaki 131,1 seviyesinden nisan ayında yüzde 5,1 azalarak 124,4’e geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ithalat hacmi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 10,1’lik bir düşüşle 125 seviyesine indi.
Dış Ticaret Haddi Türkiye Lehine Döndü
Ülkenin ihraç ettiği ürünlerin fiyatı ile ithal ettiği ürünlerin fiyatı arasındaki dengeyi özetleyen dış ticaret hadlerinde de yüz güldüren bir tablo oluştu. Geçen yılın nisan ayında 88,2 olarak hesaplanan dış ticaret haddi, bu yılın aynı ayında 1,9 puanlık net bir artış göstererek 90,1 seviyesine tırmandı. Bu durum, Türkiye’nin dış ticarette sattığı malları, aldığı mallara kıyasla oransal olarak daha değerli konuma getirdiğini tescillemiş oldu.
