Donald Trump yönetiminin küresel ticareti yeniden şekillendirme stratejisi, ABD’li iş dünyasının sert direnciyle karşılaştı. ABD Ticaret Temsilciliği'nin (USTR) 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü çerçevesinde 60 ticaret ortağına yönelik devreye soktuğu ek gümrük vergileri, yargıya taşındı. ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nde açılan toplu dava, küresel tedarik zincirinde yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Ülke İthalatının %99,4’ü Target Alındı
İki şirket öncülüğünde başlatılan ve sektörel destek gören toplu davada, söz konusu tarifelerin yasal sınırları aştığı vurgulandı. Dava dilekçesinde, ABD ithalat pazarının yaklaşık %99,4’lük devasa bir bölümünü kapsayan ve %10 ile %12,5 arasında değişen ek vergilerin yasa dışı ilan edilerek derhal iptal edilmesi talep ediliyor.
Davacılar, Beyaz Saray’ın söz konusu adımla Kongre’nin yürütme organına tanıdığı yasal yetkileri suistimal ettiğini ve bu kararın ticari dengeleri zedelediğini savunuyor.
Dilekçedeki Ağır İddia: "Keyfi ve Gerekçesiz"
Mahkemeye sunulan belgelerde, vergi kararlarının gerekçelendirilme biçimi sert sözlerle eleştirildi. İthalatçı firmalar, uygulamaya koyulan yeni mali yükümlülüklerin hiçbir şeffaf kritere dayanmadığını, "keyfi ve gerekçesiz" bir idari karardan ibaret olduğunu belirtti.
USTR ise daha önce yaptığı açıklamada, ilgili 60 ülkenin zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin dolaşımını engellemekte yetersiz kaldığını ve 301. Bölüm soruşturmalarının bu haklı gerekçeyle yürütüldüğünü savunmuştu.
Geçici Vergi Süresi Biterken Gelen İkinci Dalga
Beyaz Saray’ın bu hamlesi, ABD ticaret politikasındaki hukuki tıkanıklığın hemen ardından geldi. ABD Yüksek Mahkemesi, daha önce Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanan gümrük vergilerini mevzuata aykırı bularak iptal etmişti.
Bunun üzerine yönetim, 24 Şubat’ta Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü uyarınca 150 gün süreli %10’luk geçici küresel tarifeyi devreye sokmuştu. Söz konusu geçici tedbirin süresinin dolmasına kısa bir süre kala USTR’nin 301. Bölüm kartını masaya sürmesi, ABD’li ithalatçıların sabrını taşıran son damla oldu. Mahkemenin vereceği kararın, küresel piyasalar üzerindeki etkisi merakla bekleniyor.
