Türkiye’de piyasaya sürülen tüm elektronik haberleşme cihazlarının güvenlik, dayanıklılık ve sağlık standartlarına uygunluğunu denetleyen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Piyasa Gözetim Laboratuvarı, 2025 yılını mali açıdan büyük bir başarıyla kapattı. Akıllı telefonlara uygulanan acımasız dayanıklılık testlerinden yerli uzay projelerine kadar geniş bir yelpazede hizmet veren tesis, geçtiğimiz yıl bütçesine tam 58,4 milyon liralık katkı sağladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı BTK 2025 Yılı Faaliyet Raporu’ndan elde edilen verilere göre, yaklaşık 5 milyon avroluk yatırımlarla kurulan ve Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından tescillenen laboratuvar, adeta Türkiye'nin teknolojik güvenliğinin sigortası konumunda yer alıyor.
4 Bin Volt Elektrik ve Drop Testleri
Tüketicilerin günlük hayatta kullandığı cihazların güvenilirliğini ölçmek için laboratuvarda kelimenin tam anlamıyla "yıkıcı tahribat" yöntemleri uygulanıyor. Piyasadan numune olarak alınan akıllı telefonlar; yüksek yüksekten düşürülme (drop testi), yakılma, elektrostatik deşarj, ani gerilim değişimleri ve elektrik dalgalanmaları gibi ekstrem koşullara maruz bırakılıyor.
Özellikle cihazların elektriksel mukavemetini ölçmek adına akıllı telefonlara tam 4 bin volt değerinde elektrik veriliyor. Bu zorlu süreçte telefonların patlama, yanma ya da kullanıcı güvenliğini tehlikeye atacak bir zafiyet gösterip göstermediği raporlanıyor.
Görünmez Tehlikeye Karşı Robotik Önlem: SAR Odası ve Kulaklık Uyarısı
Tesisin en dikkat çekici bölümlerinden birini ise elektromanyetik dalgaların insan sağlığı üzerindeki etkilerinin incelendiği SAR (Özgül Soğurma Oranı) Odası oluşturuyor. Özel kimyasallarla insan beyninin ve dokularının simüle edildiği bu alanda, robotik kollar vasıtasıyla telefonların yaydığı radyasyon miktarı milimetrik olarak hesaplanıyor.
Avrupa standartlarına göre bir telefonun yayabileceği maksimum radyasyon limitinin 2 vat/kilogram olduğunu hatırlatan uzmanlar, laboratuvarda yapılan testlerde henüz bu sınırı aşan bir cihaza rastlanmadığını ifade ediyor. Ancak testler çok çarpıcı bir gerçeği de gün yüzüne çıkarıyor: Telefonla arama yapıldığı esnada, bağlantının kurulduğu ilk saniyeler radyasyon dalgasının zirveye ulaştığı an olarak kayıtlara geçiyor. Bu nedenle karşı taraftan "Alo" sesi duyulmadan telefonun kulağa götürülmemesi ve özellikle uzun görüşmelerde kulaklık kullanılması hayati önem taşıyor. Kulaklık kullanımı, maruz kalınan SAR değerini neredeyse sıfıra indiriyor.
TÜRKSAT 6A ve 5G Teknolojisinin Doğum Yeri
BTK Piyasa Gözetim Laboratuvarı, yalnızca ticari telefonların değil, Türkiye'nin vizyon projelerinin de test merkezi haline gelmiş durumda. Geçmişte RASAT ve GÖKTÜRK-2 uydularına ev sahipliği yapan tesis, Türkiye’nin ilk yerli haberleşme uydusu TÜRKSAT 6A’nın kritik modüllerinin test süreçlerini de başarıyla yürüttü. Aynı zamanda Türkiye'nin geçiş sürecinde olduğu yüksek hızlı 5G teknolojisinin yerli üretim mekanizmaları da yine bu laboratuvardaki yarı yansımasız ve yalıtımlı odalarda elektromanyetik uyumluluk sınavından geçti.
Yerli AR-GE çalışmalarını desteklemek amacıyla ASELSAN başta olmak üzere yerli üreticilere yüzde 75'e varan dev indirimlerle altyapı kiralama hizmeti sunuluyor. Bu sayede Türk mühendisleri, geliştirdikleri ürünleri uluslararası standartlara uygun şekilde yurt içinde test etme imkanına kavuşuyor.
58,4 Milyon Liralık Gelirin Perde Arkası
Laboratuvarın 2025 yılı boyunca elde ettiği 58 milyon 361 bin 517 liralık toplam gelirin dağılımı, tesisin ne kadar yoğun bir operasyon yürüttüğünü gözler önüne seriyor. Mali tablonun aslan payını, ithalat işlemleri kapsamında gerçekleştirilen uygunluk denetimleri oluşturdu.
2025 Yılı Gelir Kalemleri:
İthalat İşlemleri Kapsamındaki Testler: 57 milyon 470 bin 28 TL
Altyapı ve Laboratuvar Kiralama: 290 bin 378 TL
Eğitim ve Danışmanlık Faaliyetleri: 279 bin 784 TL
Üçüncü Şahıs Test ve Deney Hizmetleri: 164 bin 327 TL
Numune Cihaz Tekrar Testleri: 157 bin TL
Tüketici sağlığını koruma noktasında sınırları zorlayan BTK, standart dışı ürün üreten ya da ithal eden firmalara karşı idari para cezasından başlayıp ürünlerin piyasadan toplatılmasına kadar uzanan sert yaptırımları uygulamaya devam ediyor.
