Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ", Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile kırsal alanda faaliyet gösteren mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, tarımsal faaliyetlerde yeni teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması ve alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması hedefleniyor.
Destek Kapsamına Giren Yatırım Konuları Belirlendi
Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek yatırım konuları geniş bir yelpazede sıralandı. Buna göre; tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması, tarımsal üretim ile su ürünleri yetiştiriciliği projeleri destekten yararlanabilecek. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımların yanı sıra, tarımsal amaçlı örgütler için kurulacak ortak makine parkları da hibe kapsamına alındı.
Modern tarım tekniklerinin teşviki amacıyla; tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamaları ile yapay zeka tabanlı karar destek sistemleri hibe desteği alabilecek. Ayrıca üretim izleme teknolojileri, robotik sistemler, otomasyon, görüntü işleme sistemleri, ipek böceği yetiştiriciliği ve arıcılık faaliyetleri de yatırım konuları arasında yer alıyor. Bu tesislerin enerji ihtiyacını karşılamak üzere kurulacak yenilenebilir enerji kaynakları yatırımları da hibe kapsamına dahil edildi.
Projelerin Uygulama Şartları ve Başvuru Süreci
Hibe desteğinden yararlanabilmek için projelerin mutlaka kırsal alanda uygulanması şartı aranıyor. 81 ilde hangi yatırım konularının destekleneceği, illerin sektörel önceliklerine ve Bakanlığın üretim planlamasına göre belirlenerek uygulama rehberi ile ilan edilecek. Başvurular, gerçek ve tüzel kişiler tarafından "www.tarimorman.gov.tr" adresi üzerinden elektronik ortamda yapılacak. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklı finansman sağlayan kişiler bu destekten yararlanamayacak.
Değerlendirme sürecinde, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere, puan sırasına bakılmaksızın öncelik verilecek. Faydalanıcılar ülke genelinde yalnızca tek bir proje başvurusu yapabilecek; ancak tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi başvuruları, ortaklarının bireysel başvurularına engel teşkil etmeyecek. Ayrıca kiralık mülkler üzerinde yapılacak yatırımlar da uygun görülen şartlar dahilinde desteklenecek.
Hibe Oranları ve Proje Limitleri Açıklandı
Yatırım programı kapsamında hibeye esas proje tutarlarının alt ve üst limitleri netleştirildi. Projelerin alt limiti 100 bin lira, üst limiti ise 30 milyon lira olarak belirlendi. Aile işletmesi faaliyetleri çerçevesinde yapılacak başvurularda ise üst limit 8 milyon lira olarak uygulanacak. Başvurusu uygun bulunan projelerin, KDV dahil toplam tutarının yüzde 50'si ile yüzde 70'i arasında hibe desteği sağlanacak.
Hibe oranları yatırımcının ve bölgenin niteliğine göre değişkenlik gösterecek. Birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, eğitimli gençler ve organize tarım bölgelerindeki yatırımlar yüzde 70 hibe alırken; genç ve kadın girişimciler ile köy ve beldelerdeki yatırımlara yüzde 60 hibe oranı uygulanacak. Projede yenilenebilir enerji veya akıllı tarım teknolojileri kullanılması durumunda yüzde 5 ek hibe verilecek, ancak toplam oran yüzde 70'i geçemeyecek.
Değerlendirme ve Onay Mekanizması Nasıl İşleyecek?
Başvuruların tamamlanmasının ardından il proje değerlendirme komisyonları, valiliklerce belirlenen kriterlere göre 25 iş günü içinde ön incelemeleri tamamlayacak. Veri giriş sistemi üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda hazırlanan raporlar, Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenerek Tarım Reformu Genel Müdürlüğü onayına sunulacak. Kesinleşen sonuçlar il müdürlükleri aracılığıyla yatırımcılara duyurulacak.
