Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik," Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, Türkiye'nin toprak ve arazi varlığının belirlenmesinden bu varlığın planlı kullanımına kadar pek çok alanda köklü usul ve esasları içeriyor. Yönetmelik kapsamında tarım arazilerinin sınıflandırılması, korunması, geliştirilmesi ve toprak koruma projelerinin uygulanması süreçleri, çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine göre yürütülecek.
Başvuru Süreçlerinde TAD Portal Dönemi Başladı
Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına yönelik taleplerde başvuru yöntemleri ve yetkili merciler netleştirildi. Birden fazla kişiyi ilgilendiren ve birden fazla fonksiyonu barındıran plan çalışmalarına başlanmadan önce, planlamayı yürütecek kamu kurum ve kuruluşları veya yetkilendirilmiş plan müellifleri, Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden ilgili il müdürlüklerine başvuru yapacak.
Gerçek veya tüzel kişilerin bireysel kullanım taleplerinde ise arazinin konumu esas alınacak. Buna göre, arazinin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yer alması durumunda belediyelere; bu sınırların dışında kalması durumunda ise il özel idarelerine veya plan yapma yetkisine sahip diğer kuruluşlara müracaat edilecek.
Arazi Bütünlüğünü Bozan Talepler Kurul Gündemine Alınmayacak
Yeni yönetmelik, tarımsal arazi kullanım bütünlüğünün korunmasına yönelik katı kurallar getiriyor. Yapılan arazi incelemeleri sonucunda hazırlanan etüt raporlarında, talep edilen kullanımın tarımsal bütünlüğü bozduğu tespit edilirse, başvuru doğrudan reddedilecek. Bu tür taleplerin Toprak Koruma Kurulu gündemine alınmasına izin verilmeyecek. Böylece tarımsal üretimin sürekliliğini tehlikeye atacak parçalı arazi kullanımlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Toprak Koruma Kurulu’nun Yapısı ve Karar Mekanizması
Tarım arazilerinin verimli kullanılması ve korunması amacıyla oluşturulan Toprak Koruma Kurulu, ayda en az bir kez olağan toplantısını gerçekleştirecek. Toprakla ilgili sorunları gidermek, koruma projelerini incelemek ve değerlendirmeler yapmakla görevli olan kurul, en az 9 üyeden oluşacak.
Kurulun çalışma prensiplerine göre, toplantı yeter sayısı için en az 6 üyenin katılımı zorunlu tutuluyor. Kurul gündemindeki konular hakkında sunulan görüşlerin olumlu sayılabilmesi için ise en az 6 üyenin aynı yönde oy kullanması gerekecek. Kurul, tarım arazilerinin arazi kullanım planlarında belirtilen amaçlar dışında kullanılmamasını denetlemekle yükümlü olacak.
Büyük Ova Koruma Alanlarında İstisnai Şartlar
"Büyük ova koruma alanı" olarak tescil edilen bölgelerdeki tarım arazileri için koruma tedbirleri en üst seviyeye çıkarıldı. Bu alanlarda bulunan araziler, hiçbir surette amacı dışında kullanılamayacak. Ancak, kullanım için alternatif bir alanın bulunmaması durumunda, kurulun uygun görüş bildirmesi ve Bakanlığın onay vermesi şartıyla istisnai bir izin süreci işletilebilecek. Arazi kullanım planlaması yapılmış alanlarda, amaç dışı kullanım için ayrılmış mevcut yerler bulunuyorsa, buralar her zaman alternatif alan olarak değerlendirilecek.
İzinsiz Yapılaşmaya Karşı Bir Aylık Yıkım Süresi
Tarımsal amaçlı yapılarda ve tarım dışı arazi kullanımlarında, hem izin alınması hem de onaylanmış toprak koruma projelerine uyulması zorunlu hale getirildi. Mevzuata aykırı olarak inşa edilen izinsiz yapıların tamamının yıkılması ve arazinin tarımsal üretime uygun eski haline getirilmesi süreci başlatılacak.
Bu durum, ilgili belediye veya il özel idaresine resmi olarak bildirilecek. İlgili yerel yönetim birimleri, bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde söz konusu yapıların yıkımını gerçekleştirmek ve araziyi tarımsal forma kavuşturmakla sorumlu olacak. Hakkında yıkım kararı verilmesine rağmen belediye veya il özel idaresi tarafından bir ay içinde müdahale edilmeyen yapılar, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yıkılabilecek veya yıktırılabilecek.
