Küresel Ekonomide Savaş Depremi
Jeopolitik gerilimler ve bölgesel çatışmalar, küresel finansal dengeleri sarsmaya devam ediyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Orta Doğu eksenindeki ABD/İsrail-İran savaşının derinleşen makroekonomik etkilerini gerekçe göstererek, bu yıla ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü "nötr" seviyesinden "kötüleşiyor" kategorisine indirdiğini duyurdu.
Londra merkezli kuruluştan yapılan son analiz, sıcak çatışmaların gölgesinde kalan dünya ekonomisinin önümüzdeki süreçte ciddi testlerle karşı karşıya kalacağını ortaya koyuyor. Raporda, askeri hareketliliğin küresel büyümeyi baskılayacağı, enflasyon oranlarını yukarı taşıyacağı ve tahvil getirilerinde yükselişe yol açacağı öngörülüyor. Ancak uzmanlar, küresel finans yapısının ve piyasa koşullarının son dönemde sergilediği direncin, olası risk dalgalarını şimdilik belli ölçüde sınırladığına dikkat çekiyor.
5 Bölgede Revizyon
Savaşın küresel tedarik zinciri ve makro göstergeler üzerindeki yayılma etkisini inceleyen Fitch, dünya genelindeki 5 bölgesel sektör görünümünü birden "kötüleşiyor" olarak güncelledi. Yapay zeka ve teknoloji odaklı güçlü ihracat performansıyla öne çıkan Asya-Pasifik bölgesi, bu süreçte ticari bir koruma kalkanına sahip olsa da yapısal zayıflıklardan kaçamadı. Bölge ekonomilerinin enerji yoğun üretim modelleri ve özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ve doğal gaz ithalatına olan yüksek bağımlılıkları, Asya-Pasifik'i kriz karşısında en kırılgan cephelerden biri haline getiriyor.
Öte yandan, Doğu Avrupa genelinde de Rusya-Ukrayna savaşı ile ABD ve NATO müttefikleri arasındaki siyasi gerilimlerin tırmanması, bölgedeki jeopolitik risk primini zirvede tutmaya devam ediyor.
Körfez Ülkeleri Güçlü Bilançolarıyla Korunuyor
Krizin merkezine yakın konumda bulunan Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkeler ise küresel türbülansa karşı daha dayanıklı bir profil çiziyor. Alternatif ihracat kanallarını devreye sokan ve güçlü mali bilançolara sahip olan Körfez ülkeleri, ek finansal destek alma potansiyelleri sayesinde süreci avantajlı yönetiyor. Buna karşın rapor, mevcut çatışma ortamının bölgedeki genel güvenlik algısı ve iş yapma iklimi üzerinde uzun vadeli kalıcı hasarlar bırakabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel Krizin Tek İstisnası: Çin
Fitch'in hazırladığı kapsamlı analizde görünümü olumlu yönde değişen tek majör ekonomi Çin oldu. Güçlü ihracat ivmesinin büyümeyi desteklemesiyle Çin’in görünümü "nötr" seviyesine yükseltildi. Pekin yönetiminin yüksek ham petrol stokları, geniş yerel rafineri kapasitesi ve enerji sepetini çeşitlendirmiş olması, ülkeyi küresel ölçekte yaşanabilecek olası enerji şoklarına karşı koruyan en büyük faktörler olarak öne çıkıyor.
Gelişmiş Ekonomilerde Kamu Maliyesi Baskı Altında
Yükselen enerji maliyetleri, yalnızca gelişmekte olan piyasaları değil, gelişmiş batı ekonomilerini de derinden etkiliyor. Rapora göre artan enerji fiyatları, gelişmiş ülkelerde büyüme rakamlarını aşağı çekerken enflasyonist baskıyı yeniden canlandırıyor. Bu durum, hükümetlerin kamu maliyeleri üzerindeki yükü artırarak bütçe disiplinini zorlaştırıyor.
Fitch Ratings analistleri, karamsar tablonun kalıcı olmayabileceğine de kapı aralıyor. Analize göre, ABD-İran eksenindeki çatışmaların hızlı ve diplomatik bir şekilde sona ermesi durumunda, küresel sektör görünümünün hızla yeniden "nötr" seviyesine evrilebileceği belirtiliyor.
