Yaptırım Şokunu Atlatan Rusya, SPIEF 2026’da Yeni Büyüme Modeli Arıyor
"Rusya'nın Davos'u" olarak nitelendirilen 29. St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF), Moskova’nın ekonomik geleceğine dair önemli sinyallerle perdelerini kapattı. 142 ülkeden temsilcinin katılımıyla gerçekleştirilen dev organizasyon, toplamda 6 trilyon 642 milyar rubleye (yaklaşık 89,5 milyar dolar) ulaşan 1084 anlaşmayla kayıtlara geçti. Ancak bu yıl forumun ana gündemi, Batı yaptırımlarına karşı gösterilen direnç gösterisinden ziyade, Rus ekonomisinin uzun vadede hangi kaynaklarla ve nasıl büyüyeceği tartışması oldu.
Körfez Sermayesi Vitrinde: Suudi Arabistan ile Stratejik Yakınlaşma
"Pragmatik diyalog-istikrarlı geleceğe giden yol" temasıyla düzenlenen forumda, bu yılın onur konuğu Suudi Arabistan oldu. Riyad ile diplomatik ilişkilerin 100. yılına denk gelen bu hamle, Moskova’nın enerji piyasalarındaki koordinasyonu koruma ve Orta Doğu sermayesini ülkeye çekme kararlılığını gözler önüne serdi. İki ülke arasında enerji, yatırım ve ticaret odaklı 30 yeni işbirliği protokolü imzalandı.
Bu diplomatik hamlelerin yanı sıra forumun en çok konuşulan sürprizlerinden biri de tam 10 yıl aradan sonra resmi bir ABD delegasyonunun St. Petersburg'da boy göstermesi oldu. Rus yetkililer bu gelişmeyi, Batı ile kesilen diyalog kanallarının yavaş yavaş ve temkinli bir şekilde yeniden kurulabileceğinin ilk işareti olarak yorumladı.
Putin’den KOBİ’lere Can Suyu ve Dezentralizasyon Hamlesi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, forumdaki hitabında doğrudan iş dünyasının sırtındaki maliyet yüklerine değindi. Putin, küçük ve orta ölçekli işletmeleri (KOBİ) rahatlatmak amacıyla KDV muafiyetine yönelik gelir eşiğinin düşürülmesini ertelemeyi ve mevcut 20 milyon ruble seviyesinde sabitlemeyi önerdi. Uzmanlar, askeri harcamaların bütçe üzerinde ciddi baskı oluşturduğu bir dönemde gelen bu teklifi, Kremlin'in özel sektörü tamamen nefessiz bırakmak istemediğinin bir kanıtı olarak görüyor.
Putin ayrıca, ekonomik aktiviteyi başkent Moskova'nın tekelinden kurtarmak amacıyla devlete ait veya büyük ölçekli şirketlerin merkez ofislerinin ülkenin diğer bölgelerine taşınması yönünde hazırlıklar yapıldığını açıkladı. Bu stratejiyle taşradaki iş ve yatırım ortamının canlandırılması hedefliyor.
Rus Ekonomisinin "Mahşerin Dört Atlısı"
Forumun en çarpıcı ve gerçekçi çıkışı ise ülkenin en büyük finans kuruluşu Sber’in Üst Yöneticisi (CEO) German Gref’ten geldi. Gref, Rus ekonomisinin sürdürülebilir büyüme patikasına girmesinin önündeki engelleri "mahşerin dört atlısı" olarak tanımlayarak; yüksek politika faizini, ağır vergi yükünü, ihracatçıyı zorlayan güçlü rubleyi ve bürokratik engelleri işaret etti. Gref, mevcut sıkı para politikasındaki yüzde 10-12 seviyesindeki faiz oranlarının reel sektör için "psikolojik sınır" olduğunu vurguladı.
Ekonomi yönetiminin diğer kanatları ise iç kaynaklara yönelme mesajı verdi. Maliye Bakanı Anton Siluanov, GSYH’nin yüzde 10'una denk gelen dış borcun yakın zamanda tamamen sıfırlanacağını müjdelerken, yatırımların finansmanı için emeklilik fonlarının uzun vadeli tasarruf sistemine dahil edileceğini teyit etti. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak da büyümenin devamı için anahtarın artık "kamu harcamaları" değil, "iş gücü verimliliği, teknolojik dönüşüm ve iş yapma kolaylığı" olduğunu kaydetti.
"Ekonomik Mucize" Sürdürülebilir mi?
Kremlin tarafı, Avrupa ekonomisinin son 3 yılda yüzde 3 büyümesine karşın Rusya'nın yüzde 10 büyüdüğünü belirterek "çöküş senaryolarının" boşa çıktığını savunuyor. Ancak forum kulislerinde ve Rus basınında daha temkinli bir ton hakimdi. Ekonomistler, sanayi üretimi ve bütçe teşvikleriyle sağlanan bu hızlı büyümenin henüz kalıcı, sistemli ve özel sektör yatırımlarına dayalı bir modele dönüştürülemediği konusunda uyarıyor. Özellikle rekor düzeydeki düşük işsizliğin, iş gücü piyasasında ciddi bir daralmaya ve dolayısıyla enflasyonist baskıya yol açtığı bizzat Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov tarafından "karmaşık bir denklem" olarak nitelendirildi.
Teknolojik Bağımsızlığın Yeni Kalesi: Yapay Zeka
SPIEF 2026’yı geçmiş yıllardan ayıran en net kırılma ise yapay zeka ve yüksek teknoloji panellerinin ilk kez en üst düzeyde forumun merkezine oturması oldu. Batı yazılımlarına ve donanımlarına erişimin kısıtlandığı bir konjonktürde Rusya, veri egemenliğini korumayı bir milli güvenlik meselesi olarak görüyor.
Bu alanda gövde gösterisi yapan Sber; yapay zeka, biyometrik veri ve yerli algoritmaları birleştiren temassız ödeme terminali "Neo"yu tanıttı. Ayrıca gerçek yapay zeka operasyonları için tasarlanan evrensel bir optik hesaplayıcıyı da görücüye çıkardı. Forumda yapay zekanın sadece bir yazılım meselesi olmadığı; veri merkezlerinin enerji ve su tüketimi, donanım kapasitesi ve elektrik üretimi gibi devasa bir altyapı stratejisi gerektirdiği gerçeği masaya yatırıldı. Moskova, bu hamlelerle dijital dünyada "yasakçı" değil, kendi alternatifini üreten bir aktör olma iddiasını tescillemiş oldu.
