Rusya'da benzin ve dizel yakıt satışına kısıtlamaların uygulandığı bölge sayısı 40'ı aşmış durumda. Hükümet, iç piyasadaki arz sıkıntısını gidermek için dizel ihracatının tamamen yasaklanması gibi ek tedbirleri değerlendiriyor.
AA muhabirinin bölgesel yönetimler ve akaryakıt şirketlerinden derlediği bilgilere göre, ülkenin güney ve merkez kesimlerinin yanı sıra Volga, Sibirya ve Uzak Doğu bölgelerinde araç başına satılabilecek akaryakıt miktarı sınırlandırılmakta ve taşınabilir kaplara satış yasaklanmaktadır. Ülkedeki petrol rafinerileri ve akaryakıt altyapısına yönelik Ukrayna kaynaklı insansız hava aracı (İHA) saldırılarının yarattığı sorunlar, üretim ve tedarik zincirlerinde sıkıntılara yol açmakta; yaz dönemindeki seyahatler ve tarımsal faaliyetler sonucu artan tüketim, piyasadaki sıkıntıyı daha da derinleştirmektedir.
Benzin tedarikindeki sorunlar özellikle AI-92 ve AI-95 türü benzinlerde yoğunlaşırken, dizel yakıt genel itibarıyla daha kolay bulunabilmektedir. Ancak bazı yerlerde dizel yakıtın satışı da kısıtlanmaktadır. Bölgesel yönetimler, bu kısıtlamalarla yerel tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı azaltmayı ve spekülatif alımları önlemeyi hedeflemektedir.
Bazı bölgelerde mevcut akaryakıtın öncelikle acil durum, toplu taşıma, belediye, tarım ve diğer kamu hizmetlerinde kullanılan araçlara yönlendirilmesine karar verilirken, satış limitleri bölgelere ve akaryakıt şirketlerine göre değişiklik göstermektedir.
Güney bölgelerinde kısıtlamalar genişliyor
Akaryakıt sıkıntısının en yoğun yaşandığı bölgeler arasında yasa dışı ilhak edilen Kırım ön plana çıkmakta, buralardaki mevcut yakıt kamu hizmetleri ve özel görevli araçlara yönlendirilmektedir.
Krasnodar bölgesinde araç başına benzin satışı 30 litre, bidonlara satış ise 10 litre ile sınırlandırılırken; bu miktar Rostov bölgesinde 40, Stavropol bölgesinde binek araçlar için 35 litre olarak uygulanmaktadır. Dağıstan'da müşterilere tek seferde en fazla 20 litre benzin ve 50 litre dizel yakıt satışı yapılırken, Adıgey'de de bazı istasyonlarda akaryakıt miktarına geçici sınırlamalar getirilmiştir.
Satış limitleri değişiklik gösteriyor
Voronej bölgesinde araç başına benzin satışı 30 litre, dizel yakıt satışı 60 litre ile sınırlandırılmakta; Saratov’da benzin için 30 litrelik üst sınır uygulanmaktadır. Moskova, Kursk ve Bryansk’ta akaryakıt yalnızca araç depolarına verilmekte, taşınabilir kaplara satış yapılmamaktadır.
Penza bölgesinde bireysel müşteriler araç başına 100 litre benzin ve 200 litre dizel yakıt alabilmektedir. Oryol’da benzin limiti yerleşim yerlerinde 30, şehirlerarası yollarda ise 50 litre olarak uygulanmaktadır. Kaliningrad’da araç başına en fazla 30 litre benzin ve 60 litre dizel yakıt satılmakta, Zabaykalye’de benzin limiti ise 15 litreye kadar düşmektedir.
Akaryakıt şirketleri kısıtlamaları uyguluyor
Bölgesel yönetimlerin kararlarının yanı sıra büyük akaryakıt şirketleri de bazı istasyonlarında satışları kısıtlamakta, Tataristan'daki bazı GazpromNeft istasyonlarında müşterilere en fazla 30 litre benzin ve 60 litre dizel verilmektedir. Kirov bölgesindeki bazı istasyonlarda benzin için 30 litrelik limit uygulanırken, Murmansk’taki Lukoil istasyonlarında en fazla 30 litre benzin ve 60 litre dizel yakıt satılmaktadır. Krasnoyarsk’taki bazı Gazprom Neft istasyonlarında araç başına en fazla 40 litre benzin verilirken, Omsk ve Kemerovo bölgelerinde benzin satışı 40, dizel satışı 80 litre olarak sınırlandırılmaktadır. Şehirlerarası güzergahlardaki istasyonlarda ağır vasıtalar için dizel yakıt limitinin 200 litreye çıkması söz konusudur.
Yakutistan’daki bazı istasyonlarda araç başına 30 litre benzin ve 200 litre dizel yakıt satılmasına izin verilirken, taşınabilir kaplara akaryakıt verilmesi geçici olarak yasaklanmıştır.
Hükümet düşük standartlı yakıt üretimini değerlendiriyor
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 28 Haziran’da yaptığı açıklamada, ülkede akaryakıt sıkıntısı yaşandığını fakat durumun kritik düzeye ulaşmadığını bildirdi. Putin, Rusya’daki benzin rezervlerinin 1,7 milyon ton seviyesinde bulunduğunu belirterek, bu miktarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 daha düşük olduğunu ifade etti.
Rus hükümeti, iç piyasada arzı desteklemek amacıyla dizel ihracatının yasaklanması dahil ek tedbirleri değerlendirirken, bazı rafinerilerin mevcut Euro-5 standardına göre daha düşük çevre ve kalite standartlarına sahip yakıt üretmesine izin verilmesi üzerinde de durulmaktadır. Kommersant gazetesinin haberine göre, hükümetin Euro-2 ve Euro-3 standartlarındaki benzin ve dizel yakıtın yeniden üretilmesine ve piyasaya sunulmasına geçici olarak izin vermeyi düşündüğü iddia edilmektedir. Ayrıca, dünyanın en büyük petrol üreticisi olan Rusya'nın akaryakıt ithalatına dair kurallarının da gevşetilmesi beklenmektedir.
Rusya'da benzin ve dizel yakıt satışına kısıtlama uygulanan bölge sayısı 40'ı aşarken, hükümet iç piyasadaki arz sıkıntısını gidermek amacıyla dizel ihracatının tamamen yasaklanması dahil ilave tedbirleri değerlendiriyor. Moskova, Kursk ve Bryansk’ta akaryakıtın yalnızca araç depolarına verilmesine izin verilirken bidon ve diğer taşınabilir kaplara satış yapılmıyor. Benzin tedarikindeki sorunlar ağırlıklı olarak AI-92 ve AI-95 türü benzinlerde yoğunlaşırken dizel yakıt genel olarak daha kolay bulunuyor.
