Kritik Ham Maddelerde Gümrük Vergisi Sıfırlandı
Türkiye'deki sanayi üreticilerinin ham maddeye erişimini kolaylaştırmak ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla önemli bir adım atıldı. Cumhurbaşkanı kararları ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tebliğler Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte, imalat sektöründe kritik öneme sahip çok sayıda sanayi ürününün gümrük vergisinden muaf şekilde ithal edilmesinin önü açıldı.
Muafiyet Kapsamındaki Ürünler ve Takvim Belirlendi
Yeni düzenleme kapsamında; tekstil ve konfeksiyon sektöründe fermuar üretiminin temel taşlarından olan plastik zincir dişli dar şeritler ile dizel üretiminde kritik rol oynayan kimyasal bileşenlerin de aralarında yer aldığı geniş bir ürün yelpazesine tarife kontenjanı tanımlandı. Farklı ürün grupları için esnetilen gümrük vergisiz ithalat süreçleri, malın niteliğine göre 31 Aralık 2026 ile 15 Şubat 2027 tarihleri arasında geçerli olacak.
Yalnızca Kendi Üretiminde Kullanan Sanayiciler Yararlanabilecek
İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğ, muafiyetten kimlerin yararlanabileceğine net bir çizgi çekti. Açılan tarife kontenjanları, ticaret amaçlı ithalat yapanlara değil, yalnızca ithal ettiği bu ürünleri kendi fabrikasında ham madde veya ara malı olarak işleyecek olan sanayicilere tahsis edilecek.
Başvurular Dijital Ortamda: 15 Günlük Kritik Süre Başladı
Bu büyük avantajdan faydalanmak isteyen imalatçıların, 15 gün içerisinde Ticaret Bakanlığının resmi internet sitesi (www.ticaret.gov.tr) üzerinden "İthalat Belge İşlemleri" uygulamasını kullanarak başvurularını iletmeleri gerekiyor. Birden fazla ürün grubu için muafiyet talebinde bulunacak işletmelerin, her bir eşya grubu adına ayrı ayrı dosya açması ve bağımsız başvuru yapması şart koşuluyor.
Talepler Nasıl Değerlendirilecek? Dağıtım Kriterleri Netleşti
Bakanlık, vergisiz ithalat haklarının adil dağıtımı için önceliği "talep toplama" yöntemine verecek. Başvuru miktarının açılan toplam kontenjan sınırını aşması durumunda; firmaların mevcut üretim kapasiteleri, fabrikalarındaki fiili sarfiyat miktarları, reel üretim hacimleri ve geçmiş yıllarda kontenjanı ne kadar efektif kullandıkları gibi performans kriterleri masaya yatırılacak. Talep toplama sürecinin ardından kontenjanda boşluk kalması halinde ise geriye kalan miktar "ilk gelen ilk alır" prensibine göre dağıtılacak.
İthalat Lisanslarında Sıkı Takip: Devretmek Yasak
Ticaret Bakanlığı tarafından tamamen elektronik ortamda oluşturulacak olan ithal lisanslarının son geçerlilik tarihi 15 Şubat 2027 olarak belirlendi. Düzenlemenin istismar edilmesini önlemek amacıyla, gümrük işlemlerinin bizzat lisans sahibi firma tarafından gerçekleştirilmesi zorunlu tutuldu. Hak edilen bu lisanslar hiçbir şekilde üçüncü şahıslara veya şirketlere devredilemeyecek. Tebliğ kurallarına aykırı hareket eden, yanıltıcı beyanda bulunan ya da belgelerinde tutarsızlık görülen firmaların talepleri, eksikliklerini tamamen giderene kadar askıya alınacak.
Üretimi Yetersiz Ürünler İçin 'Askıya Alma' ve Kota Sistemi
İthalat Rejimi Kararı'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile ayrıca "askıya alma" mekanizması da devreye sokuldu. Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) genelinde hiç üretimi bulunmayan sanayi ürünlerinde gümrük vergileri doğrudan askıya alınırken; hem AB’de hem de Türkiye'de üretilen ancak iç piyasanın ihtiyacını karşılamada yetersiz kalan ürün grupları için ise kontrollü bir tarife kontenjanı (kota) uygulamasına gidilmesi kararlaştırıldı.
