Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Nisan ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerini kamuoyuyla paylaştı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1752 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilen anket sonuçlarına göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), nisan ayında bir önceki aya kıyasla 1,4 puan azalarak 98,6 seviyesinde gerçekleşti. Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ise aynı dönemde 0,4 puanlık düşüşle 100,6 puana geriledi.
Endeksi Etkileyen Alt Göstergeler ve Beklentiler
Endeksi oluşturan anket sorularına yönelik yayılma endeksleri detaylandırıldığında, farklı parametrelerin endeks üzerinde zıt yönlü etkiler oluşturduğu görüldü. Sabit sermaye yatırım harcaması ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi yukarı yönlü destekleyen unsurlar oldu.
Buna karşın, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, genel gidişat, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki üretim hacmi, mevcut mamul mal stoku ve gelecek üç aydaki toplam istihdama dair görüşler endeksteki azalışın ana nedenlerini oluşturdu. Gelecek üç aya yönelik beklentilerde ise üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyrin zayıfladığı, iç piyasa sipariş miktarında ise artış beklentisinin güç kazandığı kaydedildi.
Üretim Hacmi ve Stok Değerlendirmeleri
Son üç aya yönelik yapılan değerlendirmelerde, üretim hacminde azalış bildirenler lehine olan seyrin nisan ayında artış bildirenler lehine döndüğü gözlendi. İç piyasa ve ihracat sipariş miktarlarında azalış bildirenler lehine olan seyrin ise mart ayına göre daha zayıf bir eğilim sergilediği saptandı.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğuna dair değerlendirmelerin zayıfladığı nisan ayında, mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu belirtenler lehine olan seyir güçlendi. Gelecek on iki aylık döneme ilişkin sabit sermaye yatırım harcaması ve gelecek üç aylık istihdam beklentilerinde ise artış yönlü öngörülerin kuvvetlendiği verilere yansıdı.
ÜFE Beklentisi ve Maliyet Artışları
Ekonomik faaliyetlerin maliyet ayağında, ortalama birim maliyetlerde son üç ayda artış yaşandığını belirtenler lehine olan seyir bir önceki aydaki yerini korudu. Ancak gelecek üç ayda maliyetlerin artacağını öngörenler lehine olan seyrin güçlendiği görüldü. Buna paralel olarak, gelecek üç aydaki satış fiyatlarına ilişkin artış beklentileri de yükseldi.
Katılımcıların gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi, bir önceki aya göre 0,8 puanlık artışla yüzde 31,9 seviyesine ulaştı. Sektörel genel gidişat konusunda ise katılımcıların bir önceki aya göre daha kötümser olduğu ve bu yöndeki eğilimin güçlendiği belirlendi.
Üretimi Kısıtlayan Temel Faktörler
Anket sonuçları, sanayicilerin üretim aşamasında karşılaştığı engelleri de ortaya koydu. 2026 yılı nisan ayı anketine katılan iş yerlerinin yüzde 56,5’i üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını beyan etti. Üretimi kısıtlayan unsurlar arasında ise yüzde 12,8 ile "talep yetersizliği" ilk sırada yer aldı. Talep yetersizliğini sırasıyla şu faktörler izledi:
Ham madde ve ekipman yetersizliği
Mali imkansızlıklar
İş gücü yetersizliği
