Çin'den 46 ABD'li Savunma Devine Ağır İhale Ambargosu
Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin arasındaki küresel güç mücadelesi, savunma ve teknoloji sektörleri üzerinden yeni bir boyut kazandı. Washington yönetiminin Çinli teknoloji firmalarını askeri bağlantı iddialarıyla kara listeye almasının ardından Pekin’den misilleme gecikmedi. Çin Ticaret Bakanlığı, ulusal güvenliği ve stratejik çıkarlarını koruma gerekçesiyle 46 ABD merkezli savunma sanayisi şirketini kamu ihalelerinden menettiğini duyurdu.
Pekin’den Washington Hamlelerine Karşı "Güvenilmez" Listesi
Pekin yönetimi, son dönemde ABD tarafından siber güvenlik ve askeri işbirlikleri bahane edilerek Çinli markalara uygulanan kısıtlamalara karşı adeta bir "ekonomik kalkan" devreye soktu. "Güvenilmez Kuruluşlar Listesi" mekanizmasını işleten Çin, stratejik sektörlerde dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflerken, kendisine zarar veren yabancı aktörleri de sistem dışına itiyor. Alınan son kararla birlikte, Amerikan savunma ekosisteminin merkezinde yer alan 46 şirket, Çin’de kamu kaynaklı hiçbir projeye ve ihaleye katılamayacak.
Küresel Savunma Devleri Mercek Altında
Uygulamaya konulan sert yaptırımlardan etkilenen firmaların başında küresel havacılık ve savunma sanayisinin öncülerinden Lockheed Martin, Raytheon ve General Dynamics gibi devlerin alt kuruluşları geliyor. Kararla birlikte sadece kamu ihalelerinden men edilme cezası verilmedi; aynı zamanda bu şirketlerin Çin pazarındaki faaliyet alanı da daraltıldı. Çinli yerel tedarikçilerin ve üreticilerin, listede adı geçen Amerikan firmalarına sivil veya askeri amaçla kullanılabilecek "çift kullanımlı" kritik ürün ve teknolojileri satması da tamamen yasaklandı.
"Kısasa Kısas" Dönemi Ticaret Dengelerini Zorluyor
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, yaptırımların uluslararası hukuka ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi gibi küresel yükümlülüklere uygun olarak şekillendirildiği vurgulandı. Ancak uluslararası ilişkiler ve ekonomi uzmanları, bu adımı net bir "kısasa kısas" hamlesi olarak yorumluyor. Washington’ın gümrük vergilerini artırma ve yaptırım listelerini genişletme politikasına karşı Pekin’in de elindeki ticari kozları daha agresif bir şekilde masaya sürdüğü görülüyor.
Piyasalara ve Sektöre Etkisi Ne Olacak?
Yaptırıma maruz kalan ABD’li savunma üreticilerinin doğrudan Çin kamu pazarıyla büyük hacimli ticaretleri olmasa da, bu hamlenin küresel tedarik zincirindeki yan sanayi ve ham madde akışını bozabileceği belirtiliyor. Özellikle yarı iletkenler, nadir toprak elementleri ve elektronik çipler konusunda Çin pazarındaki kısıtlamaların, Amerikan şirketlerinin üretim maliyetleri üzerinde uzun vadede baskı oluşturabileceği tahmin ediliyor. İki süper güç arasındaki bu ekonomik gerilimin, önümüzdeki süreçte yeni gümrük duvarları ve sektörel ambargolarla derinleşmesi bekleniyor.
