Emtia Piyasasında Sert Satış Dalgası
Orta Doğu'da 28 Şubat itibarıyla başlayan küresel ölçekli kriz, geride kalan 100 günde finans piyasalarında kartların yeniden dağıtılmasına yol açtı. Savaşın ilk günlerinde küresel enflasyon endişeleriyle yönünü yukarı çeviren emtia piyasası, ilerleyen süreçte jeopolitik risklerin büyüyerek makroekonomik dengeleri sarsmasıyla sert bir dalgalanma sürecine girdi. Bu süreçten en büyük darbeyi ise yılın ilk çeyreğinde rekor tazeleyen değerli metaller aldı.
Yatırımcıların artan risk algısı karşısında güvenli limanlar yerine nakit paraya ve dolara yönelmesi, altın, gümüş, platin ve paladyum fiyatları üzerinde tarihi bir satış baskısı yarattı.
Fed Beklentileri ve Likidite Arayışı Baskıyı Artırdı
Ekonomi analistlerine göre, kıymetli metallerdeki sert gerilemenin arkasında birden fazla makroekonomik faktör yatıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların petrol fiyatlarını tetikleyerek küresel enflasyonist baskıyı kalıcı hale getireceği endişesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirim süreçlerini öteleyeceği ve "şahin" duruşunu koruyacağı beklentisini güçlendirdi.
Bu durum, ABD tahvil faizlerinin yükselmesine neden olurken, küresel yatırımcıların varlık koruma refleksiyle nakde (likiditeye) dönmesini hızlandırdı. Güçlenen dolar endeksi karşısında, faiz getirisi olmayan altın ve gümüş gibi enstrümanlar cazibesini kaybetmeye başladı. Diğer yandan, jeopolitik krizin küresel büyümeyi yavaşlatacağı ve sanayi üretimini sekteye uğratacağı endişesi, endüstriyel kullanımı yoğun olan metallere olan talebi de bıçak gibi kesti.
Ons Altında Savaş Sonrası Yüzde 17,8'lik Erime
Yıla 4 bin 313 dolar seviyesinden güçlü bir giriş yapan ve ocak ayında 5 bin 600 dolar sınırını test ederek tarihi zirvesini gören ons altın, şubatta da yükseliş trendini korumuştu. Ancak 28 Şubat'ta patlak veren savaş, ibreyi tamamen tersine çevirdi.
Mart ayında 4 bin 99 dolara kadar çekilen ons altın, ayı yüzde 11,32’lik kayıpla tamamlayarak 2008 küresel finans krizinden bu yana en sert aylık düşüşünü yaşadı. Düşüş trendini nisan ve mayıs aylarında da sürdüren sarı metal, haziran ayının ilk haftasını 4 bin 328,6 dolardan kapattı. Böylece altın, savaşın başladığı günden bu yana yatırımcısına yüzde 17,8 oranında kayıp ettirdi.
Gümüş, Platin ve Paladyumda Kayıplar Derinleşti
Hem finansal bir varlık hem de başta güneş panelleri olmak üzere sanayinin pek çok kolunda kritik öneme sahip olan gümüş, iki yönlü baskının kurbanı oldu. Ocak ayında 121,7 dolarla rekor kıran ons gümüş, savaşın etkisiyle mart ayında 61 dolara kadar geriledi. Dönemsel toparlanma çabalarına rağmen gümüş, haziran ayının ilk haftasında 67,9 dolardan işlem görerek savaş öncesi seviyelerine kıyasla yüzde 27,6 değer kaybetti.
Küresel arz sıkıntıları sebebiyle ocak ayında 2 bin 923,3 dolarla zirve yapan platin, güçlenen dolar ve jeopolitik risklerin sanayi talebini vurmasıyla gerilemeye başladı. Platinin onsu, 100 günlük süre zarfında yüzde 24,8’lik düşüşle 1779 dolara indi.
Savaş döneminin en büyük darbesini ise paladyum aldı. Yıla yükselişle başlayan ve şubatta 1788,7 doları gören paladyum, mayıs ayındaki yüzde 11,4’lük sert kaybın ardından düşüşünü hızlandırdı. Savaş öncesi döneme göre yüzde 31,1 gibi büyük bir oranla değer kaybeden paladyumun onsu 1232,3 dolara kadar geri çekildi.
