Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakere sürecinde, tarafların Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusundaki uzlaşmaz tavrı krizi derinleştirdi. ABD Başkanı Donald Trump, donanmanın boğazı kullanmaya teşebbüs eden tüm gemilere yönelik abluka sürecini başlatacağını duyurdu. Bu açıklama, ateşkes sonrası dönemde askeri çatışmaların yeniden alevleneceği endişesini tetikledi.
Jeopolitik risklerin somutlaşmasıyla birlikte enerji piyasalarında hızlı bir yükseliş kaydedildi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,4 oranında değer kazanarak 98,7 dolar seviyesine ulaştı. Enerji akışında yaşanabilecek olası aksamalar, özellikle petrole dışa bağımlı olan Asya ekonomileri üzerinde ek bir yük oluşturdu.
Asya Ekonomilerinde Makroekonomik Bozulma Riski
Asya borsalarındaki negatif seyirde, enerji maliyetlerinin üretim ve tüketim üzerindeki olası etkileri belirleyici oldu. Bölge ülkelerinin dışa bağımlı enerji yapısı nedeniyle makroekonomik görünümün bozulabileceği uyarısı yapıldı.
Çin’den gelen veriler, üretici enflasyonunun geçen ay negatif bölgeden çıktığını gösterse de bu toparlanmanın iç talep yerine yükselen enerji maliyetlerinden kaynaklanması piyasalar tarafından riskli görüldü. Enerji kaynaklı enflasyonun, ekonomik büyümenin sağlıklı bir zeminde ilerlemediğine dair işaretler vermesi, yatırımcıların satış iştahını artırdı.
Çin’den Tayvan’a Yönelik 10 Maddelik Politika Hamlesi
Bölgedeki gergin atmosferin ortasında Çin yönetimi, Tayvan ile ilişkileri güçlendirmeyi hedefleyen 10 maddelik bir politika paketi açıkladı. Çin Komünist Partisi (ÇKP) Tayvan Çalışma Ofisi tarafından duyurulan paket, iki bölge arasındaki iletişim mekanizmalarını kurmayı ve ekonomik bağları artırmayı amaçlıyor.
Öneriler arasında; ÇKP ile Tayvan ana muhalefet partisi Kuomintang (KMT) arasında düzenli iletişim platformu oluşturulması, gençlerin etkileşimi için ortak bir kurumsal yapı kurulması ve seyahat kısıtlamalarının kaldırılması yer aldı. Ayrıca, su, elektrik ve doğal gaz paylaşımı gibi temel altyapı iş birliklerinin yanı sıra iki yakayı birleştirecek bir deniz köprüsü inşası da plana dahil edildi. Ekonomik alanda ise Tayvan’ın tarım ve balıkçılık ürünlerinin Çin pazarına erişimi için karantina standartlarının koordine edilmesi ve gıda imalatçılarının kayıt süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Güney Kore’den Dev Ek Bütçe Hamlesi
Güney Kore Parlamentosu, Orta Doğu’da tırmanan krizin yerel ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak amacıyla hafta sonu yoğun bir mesai yürüttü. Yapılan oylamada, 26,2 trilyon won (yaklaşık 17,7 milyar dolar) tutarındaki ek bütçe tasarısı kabul edildi. Tasarı, 214 lehte oyla yasalaşırken, 11 milletvekili aleyhte, 19 milletvekili ise çekimser kaldı.
Bu dev fonun, artan petrol fiyatlarının küçük işletmeler ve dar gelirli hane halkları üzerindeki mali yükünü hafifletmek için kullanılacağı bildirildi. Devlet Başkanlığı Sözcüsü Kang Yu-jung, kararın ardından siyasi partilere hızlı onay süreçleri için teşekkür mesajı yayımladı.
Borsalarda Kapanış Verileri ve Son Durum
Gelişmelerin ardından Asya’nın önde gelen endekslerinde kayıplar derinleşti:
Güney Kore (Kospi): Yüzde 0,9 düşüşle 5.808 puana geriledi.
Japonya (Nikkei 225): Yüzde 0,6 azalışla 56.563 puandan kapandı.
Hong Kong (Hang Seng): Yüzde 1,2 kayıpla 25.590 puan seviyesinde işlem görüyor.
Hindistan (Sensex): Yüzde 1,3 düşüşle 76.558 puana indi.
Çin (Şanghay Bileşik): Yüzde 0,1 değer kaybıyla 3.980 puanda seyrediyor.
