Kanadalı Dev, CANDU Teknolojisiyle Türkiye’de Kalıcı Ekosistem Kurmayı Hedefliyor
Türkiye’nin nükleer enerji yolculuğunda ikinci santral için diplomasi trafiği hız kazanırken, küresel nükleer teknoloji liderlerinden Kanadalı AtkinsRealis dikkat çeken bir çıkış yaptı. Şirketin nükleer kolu CANDU International’ın Başkanı Gary Rose, Türkiye ile sadece bir santral inşası değil, nesiller boyu sürecek "100 yıllık bir ortaklık" inşa etmek istediklerini açıkladı. İstanbul'da gerçekleştirilen 12. Nükleer Santraller Zirvesi'nde (NPPES) konuşan Rose, Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) ile başlattıkları teknik işbirliğinin meyvelerini vermeye başladığını belirtti.
Dışa Bağımlılığı Bitiren Teknoloji: Zenginleştirilmiş Yakıt Şartı Yok
Küresel ölçekte kullanılan yaygın nükleer teknolojilerin aksine CANDU reaktörlerini ayırt edici kılan en büyük unsur, zenginleştirilmiş uranyuma ihtiyaç duymaması. Dünyadaki majör nükleer sistemlerin neredeyse tamamının dışarıdan yakıt tedarikine bağımlı olduğunu hatırlatan Gary Rose, CANDU teknolojisinin ülkelerin kendi uranyum kaynaklarını işleyerek tam anlamıyla enerji bağımsızlığı kazanmasına olanak tanıdığını vurguladı.
Romanya’daki Cernavoda Nükleer Santrali’ni örnek gösteren Rose, "Romanya bu teknoloji sayesinde kendi yakıtını üretiyor ve tam enerji bağımsızlığına sahip. Aynı başarı modelini ve öz yeterliliği Türkiye'de de kurabiliriz. Bu sayede Türk halkı jeopolitik risklerden etkilenmeyen, güvenli bir enerji altyapısına kavuşacaktır" dedi.
Sadece Elektrik Değil, Kanser Tedavisi İçin Tıbbi İzotop Üretimi
CANDU reaktörlerinin operasyonel kabiliyetleri de yüksek kapasite oranlarıyla öne çıkıyor. Kesintisiz yakıt ikmali yapabilme özelliği sayesinde reaktörlerin durdurulmasına gerek kalmadığını belirten Rose, bu durumun küresel standartların üzerinde bir verimlilik sağladığına işaret etti.
Öte yandan bu teknolojinin sadece elektrik üretimiyle sınırlı kalmadığını, sağlık sektörü için de devrimsel bir nitelik taşıdığını aktaran Rose, "CANDU reaktörleri, elektrik sağlarken aynı zamanda kanser teşhis ve tedavisinde hayat kurtaran tıbbi nükleer izotopları üretebilen tek ticari reaktör tasarımıdır" ifadelerini kullandı.
Türk Sanayisine Dev Fırsat: %60-70 Yerlilik Hedefi
Kanadalı şirketin Türkiye ajandasındaki en güçlü taahhütlerden biri de yerli sanayinin sürece entegrasyonu oldu. Ortaklığı bir "kazan-kazan" formülü olarak nitelendiren Gary Rose, projede yüzde 60 ila 70 oranında yerlileştirme hedefiyle hareket ettiklerini açıkladı. Zirve kapsamında 70’ten fazla Türk tedarikçiyle bir araya geldiklerini belirten Rose, bu işbirliğinin Türk şirketlerine küresel nükleer tedarik zincirinin kapılarını açacağını ve yerli mühendislik gücünü küresel lige taşıyacağını söyledi.
Kritik Karar Sonbaharda: "100 Yıllık Bir Karar Verilecek"
Türkiye’nin ikinci nükleer santral inşasındaki işletmeci ve mal sahibi rolünün kendi vizyonlarıyla tamamen örtüştüğünün altını çizen Rose, projenin başından işletmeden çıkarılma aşamasına kadar uçtan uca entegratör olarak destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.
Sürecin geleceğine yönelik iyimser mesajlar veren Rose, sözlerini şöyle tamamladı: "Yaz sonuna kadar karar alıcılara ihtiyaç duydukları tüm teknik ve stratejik verileri sunmuş olacağız. Bu yılın sonlarına doğru Türkiye'nin bir sonraki aşama için tarihi adımı atmasını umut ediyoruz. Unutulmamalıdır ki bu kararlar sadece bugünü değil, gelecek 100 yılı şekillendirecek stratejik öneme sahip."
