Merkez Bankası'ndan Finansal İstikrar Hamlesi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Türkiye Bankalar Birliği'nin (TBB) 69. Genel Kurul Toplantısı'nda ekonomi gündemine damga vuracak önemli açıklamalarda bulundu. İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM), Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de katılımıyla gerçekleştirilen zirvede konuşan Karahan, fiyat istikrarı ve finansal dengeleri koruma yolunda merkez bankasının elindeki tüm enstrümanları tam bir kararlılıkla sahaya sürmeye devam edeceğini ilan etti. Sektörün dezenflasyon mücadelesindeki kritik rolüne değinen Karahan, kredi hacmindeki hareketliliği yönetmek için büyüme sınırlandırmalarını stratejik bir araç olarak kullandıklarını belirtti.
Küresel Riskler ve Enerji Maliyetlerinin Baskısı
Dünya ekonomisinin son dönemde jeopolitik gerilimler ve öngörülemez belirsizliklerle sınandığı bir süreçten geçtiğini ifade eden Fatih Karahan, özellikle enerji koridorlarındaki dalgalanmaların küresel enflasyon şablonunu ve likidite koşullarını doğrudan etkilediğini söyledi. Enerji fiyatlarında yukarı yönlü oluşan bu küresel baskının Türkiye'nin iç enflasyonu ve dış ticaret dengesi üzerinde de hissedildiğini gizlemeyen Karahan, nisan ayında enerji maliyetlerinin dolaylı etkileriyle enflasyonun ana eğiliminde geçici bir yükseliş yaşandığını ancak mayıs ayı itibarıyla bu seyrin eşel mobil gibi uygulamaların desteğiyle yeniden aşağı yönlü bir ivme kazandığını dile getirdi.
"Doğru politika adımlarını attığımız sürece, jeopolitik gelişmeleri dezenflasyon sürecini tersine çevirecek değil, ancak hızını ve kısa vadeli görünümünü etkileyebilecek unsurlar olarak değerlendiriyoruz."
Dezenflasyon Sürecinin Dört Güçlü Kalkanı
TCMB Başkanı, ekonomi yönetiminin dezenflasyon sürecinin ilk günlerine kıyasla çok daha hazırlıklı, esnek ve dirençli bir pozisyonda olduğunu savundu. Karahan; sıkı para politikası duruşu, dengelenmeye başlayan iç talep, sağlıklı bir patikaya oturan cari denge ve her geçen gün tahkim edilen rezerv pozisyonunun Türkiye'nin dezenflasyon rotasındaki en büyük güvenceleri olduğunu kaydetti. 2026 yılında çok daha belirgin hale gelen iç talepteki normalleşmenin önümüzdeki aylarda da enflasyonla mücadeleye rüzgar sağlayacağını öngören Karahan, cari açığın milli gelire oranının yıl sonunda tarihsel ortalamaların bile altına gerileyeceği bilgisini paylaştı.
"Kredi Büyümesindeki Oynaklığı Sınırlarla Yönetiyoruz"
Ekonomide kalıcı ve sürdürülebilir büyümenin ancak düşük enflasyon ortamında inşa edilebileceğinin altını çizen Karahan, geçmiş 25 yıllık projeksiyona bakıldığında tek haneli enflasyon dönemlerinde bankacılık sektörünün milli gelirden aldığı payın yüzde 100’lerin üzerine çıktığını hatırlattı. Son yıllardaki yüksek enflasyonist ortamın sektörü milli gelire oranla nispeten küçülttüğünü belirten Karahan, dezenflasyonun başlamasıyla birlikte 2025 yılından itibaren bankacılık aktiflerinin 4 yıl aradan sonra yeniden büyüme trendine girdiğini ifade etti.
Para politikası mimarisinde makroihtiyati çerçeveyi sıkı duruşun tamamlayıcısı olarak kurguladıklarını belirten Karahan, finansal araç setine dair şu teknik ayrıntıları paylaştı:
Kur Korumalı Mevduat (KKM) ve menkul kıymet tesisi gibi dönemsel uygulamalar tamamen kaldırılarak sistem sadeleştirildi.
Bankacılık sektörü üzerindeki zorunlu karşılık maliyetleri ciddi ölçüde aşağı çekilerek operasyonel rahatlama sağlandı.
Türk lirası mevduat payını artırmaya yönelik teşvikler ve likidite yönetimi proaktif bir yaklaşımla sürdürülüyor.
Kredi büyümesindeki ani dalgalanmaları frenlemek ve sistemi stabilize etmek adına büyüme sınırları aktif olarak uygulanıyor.
Tedbirler Sonuç Verdi: Kredi Piyasasında Dengelenme
Merkez Bankası’nın 2025'in ikinci yarısından itibaren hızlanan kredi genişlemesine karşı aldığı proaktif önlemlerin meyvelerini vermeye başladığı açıklandı. Karahan'ın paylaştığı verilere göre, toplam kredi büyüme hızı yüzde 35'li seviyelerden yüzde 26 bandına kadar çekildi. Benzer şekilde, Türk lirası ticari ve bireysel kredi genişlemesi de yüzde 50 sınırından yüzde 40'ın altına geriledi.
Bireysel kredi cephesinde de kompozisyonun sağlıklı bir yöne evrildiğini aktaran Karahan; ihtiyaç kredileri ve kredi kartı harcamalarındaki büyüme hız keserken, konut kredilerinin toplam pasta içerisindeki payının artış gösterdiğini belirtti. Küresel belirsizliklere ve emtia piyasalarındaki dalgalanmalara rağmen, yerli yatırımcının Türk lirasına olan güveninin sarsılmadığını vurgulayan Karahan, nisan ayından bu yana TL mevduat payının yeniden yüzde 60 barajının üzerine çıktığını duyurdu. Bankacılık sektörünün güçlü sermaye yapısı ve yüksek likidite tamponlarıyla her türlü şoka karşı rüştünü ispat ettiğini söyleyen Karahan, kalıcı fiyat istikrarıyla birlikte sektörün Türkiye’nin büyüme potansiyeline çok daha nitelikli bir finansman sağlayacağını belirterek sözlerini noktaladı.
