Dijital Dönüşümde Kritik Eşik
Türkiye genelinde ticari hayatta dijitalleşme hamleleri hız kesmeden devam ederken, binlerce işletmeyi yakından ilgilendiren çok önemli bir yasal zorunluluk dönemi başlıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve vergi süreçlerini şeffaflaştırma amacıyla yürüttüğü e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarında yeni bir aşamaya geçiliyor. Konuya ilişkin hayati uyarılarda bulunan Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, yasal sürenin dolmak üzere olduğunu hatırlatarak iş dünyasına "vakit kaybetmeyin" çağrısında bulundu.
Ciro Sınırına Takılanlar ve Kademeli Geçiş Takvimi
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Vergi Usul Kanunu tebliğleri doğrultusunda 2021 yılından bu yana kademeli olarak hayata geçirilen e-Fatura zorunluluğunda, 1 Temmuz itibarıyla yeni bir dönem açılıyor. TÜRMOB Genel Başkanı Yıldız, uygulamanın kapsamının ciro limitleri ve sektörel dinamiklere göre genişletildiğini belirterek, "2025 yılı mali dönemindeki brüt satış hasılatı (cirosu) 3 milyon lira ve üzerinde gerçekleşen tüm mükelleflerin, en geç 1 Temmuz tarihine kadar e-Fatura ve e-Arşiv sistem entegrasyonunu tamamlaması yasal bir zorunluluktur" dedi.
Ciroya Bakılmaksızın Zorunlu Tutulan Stratejik Sektörler
Dijital dönüşüm zorunluluğu sadece ciro kriteriyle sınırlı kalmıyor. Ticari faaliyet gösterdiği alan nedeniyle riskli ya da takibi kritik kabul edilen pek çok sektör, ciro hacmine bakılmaksızın 1 Temmuz itibarıyla elektronik fatura sistemine dahil olmak zorunda. Yıldız'ın aktardığı bilgilere göre, sisteme geçişi zorunlu olan sektör ve mükellef grupları şunlar:
EPDK’dan lisans alan akaryakıt firmaları,
Tütün, alkol imalatçıları ve ithalatçıları,
E-ticaret platformları, internet reklam aracıları ve kendi sitelerinden mal/hizmet satışı yapanlar,
Hal kayıt sistemine tabi sebze ve meyve ticareti yapan komisyoncu ile tüccarlar,
SGK ile sözleşmesi bulunan hastaneler ve tıp merkezleri,
Gayrimenkul ile motorlu kara taşıtı alım, satım ve kiralama işiyle uğraşanlar,
Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli otel ve konaklama tesisleri,
Elektrikli araç şarj istasyonu hizmeti sunan işletmeler,
Maden ve Şeker Kanunu kapsamında üretim yapanlar, demir-çelik üreticileri ve gübre takip sistemine kayıtlı mükellefler.
Fatura Basımında Yeni Düzen: e-Fatura ve e-Arşiv Arasındaki Fark Ne?
Sisteme dahil olan mükelleflerin ticari partnerlerine ve bireysel müşterilerine kağıt fatura kesme dönemi tamamen kapanıyor. Yeni dönemde, sistem kapsamındaki iki mükellef arasındaki ticaret e-Fatura üzerinden tamamen elektronik ortamda ve GİB sistemleri aracılığıyla yürütülecek. Nihai tüketicilere veya sistem dışı şirketlere kesilecek faturalar ise e-Arşiv fatura olarak düzenlenecek. Bu faturalar, alıcının tercihine bağlı olarak dijital ortamda veya kağıt çıktısı alınarak teslim edilebilecek. Mükellefler, geçiş süreçlerini kolaylaştırmak adına GİB'in kendi portalını kullanabileceği gibi, lisanslı özel entegratör kuruluşlardan da profesyonel altyapı desteği alabilecekler.
Üst Sınır 17 Milyon Lira
Yasal yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeyen işletmeleri ise çok ağır ekonomik yaptırımlar bekliyor. Elektronik faturaya geçiş zorunluluğu bulunduğu halde geleneksel yöntemlerle kağıt fatura kesmeye devam eden işletmelere Vergi Usul Kanunu uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Cezaların boyutuna dikkat çeken TÜRMOB Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, "Sürecin ihlali durumunda, düzenlenen her usulsüz fatura bedelinin yüzde 10'u oranında ceza kesilmektedir. Bu oran, birçok işletme için ciddi bir sermaye kaybı anlamına geliyor. Üstelik bu cezai yaptırımın yıllık üst sınırı 2026 yılı için 17 milyon lira olarak belirlenmiştir. İşletmelerimizin gelecekte telafisi güç hukuki ve mali mağduriyetler yaşamaması adına, 1 Temmuz’a kadar tüm hazırlıklarını eksiksiz tamamlaması kritik önem arz ediyor" uyarısında bulundu.
