Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmaların ardından bankanın para politikasında esnekliğini koruyacağını açıkladı. Lagarde, faiz kararlarının toplantıdan toplantıya güncel verilerle şekilleneceğini belirtti.
Lagarde’ın açıklamaları, İtalya’da Johns Hopkins Üniversitesi tarafından düzenlenen Küresel Risk Konferansı’nda yaptığı konuşmada ECB’nin internet sitesinde yayımlandı. Lagarde, bu yaklaşımın ECB’yi mevcut şokları izlemek ve etkilerini anlamak için güçlü bir konuma getirdiğini vurguladı.
Küresel ekonominin artık ölçülebilir riskten, geleneksel tahmin modellerinin yetersiz kaldığı belirsizlik çağına geçtiğine dikkati çeken Lagarde, geçmişin istikrarlı yapısına göre kalibre edilen makroekonomik modellerin yeterli rehber olmadığını söyledi. Lagarde, ECB’nin stratejisinin senaryo analizleri ve esneklik üzerine kurgulandığını açıkladı.
Lagarde, 1920’li yıllardaki içten yanmalı motor ve elektrik gibi genel amaçlı teknolojilerin oluşturduğu iyimserliğin, uluslararası sistemdeki parçalanma nedeniyle Büyük Buhran’a yol açtığını hatırlattı. Günümüzde de benzer bir tablo yaşandığını belirten Lagarde, “Piyasalar teknolojik kazanımları dünya parçalanmıyormuş gibi fiyatlıyor. Politika yapıcılar ise ticaret sisteminin bölünmesine, sanki büyümeyi etkilemeyecekmiş gibi izin veriyor. Bu iki gücü doğru yönetemezsek geçmişteki hataları tekrarlama riskiyle karşı karşıyayız” uyarısında bulundu.
Yapay zekanın, 1920’lerin otomobil sanayisinden farklı olarak küresel ticaret zincirlerine bağlı olduğunu vurgulayan Lagarde, “Bir yapay zeka çipinin üretimi; kritik minerallerde Çin’e, litografi makinelerinde Hollanda’ya, tasarımda ABD’ye ve üretimde Tayvan’a muhtaçtır. Bölgesel bazda kendi kendine yeten bir yarı iletken zinciri kurmanın maliyeti 1 trilyon doların üzerindedir” değerlendirmesini yaptı.
Lagarde, geçen yıl küresel mal ticaretindeki artışın yaklaşık yüzde 42’sinin doğrudan yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı olduğunu ve bölgesel parçalanmanın bu girdilere doğrudan saldırdığını ifade etti. Geleneksel modellerin öngörü kapasitesinin sınırlarına ulaştığını belirten Lagarde, ECB’nin Kovid-19 döneminde başlattığı “senaryo analizi” yöntemini derinleştirdiğini söyledi.
Rus gazının kesilmesi veya Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanması gibi uç senaryoların artık politika yapım sürecinin ayrılmaz parçası olduğunu ifade eden Lagarde, Mart 2022’de yayımladıkları olumsuz senaryo örneğinin gerçekleşen enflasyonla çok yakın sonuç verdiğini hatırlattı.
Lagarde, jeopolitik parçalanmanın küresel hasılayı önümüzdeki 10 yılda yüzde 7 oranında azaltabileceğine dikkati çekerek, “İçe kapanma güdüsü doğaldır ancak bu durum ekonomilerimizin en çok ihtiyaç duyduğu kazanımları kesecek ve durumu herkes için daha da kötüleştirecektir” yorumunu yaptı.
