AB-ABD Anlaşması 1 Temmuz’da Resmen Devrede
Küresel ekonominin iki dev aktörü Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında uzun süredir merakla beklenen ticaret hamlesi nihayet hayata geçiyor. Geçtiğimiz yıl üzerinde mutabakata varılan ve transatlantik ticaret hacmini kökten değiştirmesi beklenen dev ticaret anlaşması, 1 Temmuz itibarıyla yasal olarak yürürlüğe giriyor. Anlaşmanın AB tarafındaki hukuki zeminini oluşturan ana mevzuat, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak resmiyet kazandı.
Sanayi ve Tarımda Gümrük Duvarları Kalkıyor
Yeni dönemin başlamasıyla birlikte, AB pazarına giriş yapan çok sayıda ABD menşeli sanayi ürünü üzerindeki gümrük yükleri tamamen sıfırlanacak. Ticaret serbestisi yalnızca sanayi sektörüyle de sınırlı kalmayacak; ABD’den ithal edilen stratejik öneme sahip çeşitli tarım ve deniz ürünleri de Avrupa pazarında "tercihli erişim" hakkından yararlanacak. Bu adımın, iki blok arasındaki mal akışını ciddi oranda hızlandırması öngörülüyor.
Avrupa’nın Masadaki Koruma Kalkanı: "Yaptırım" Kartı
İlk etapta 31 Aralık 2029 tarihine kadar geçerli olması planlanan anlaşmada, Avrupa Birliği kendi ekonomik çıkarlarını güvence altına almayı da ihmal etmedi. Metne eklenen özel koruma ve güvence mekanizmaları uyarınca, ABD’nin taahhütlerine uymaması veya ticari yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda AB, sağladığı tüm gümrük kolaylıklarını tek taraflı olarak askıya alma hakkına sahip olacak. Öte yandan, şartların her iki taraf için de olumlu seyretmesi halinde, AB Komisyonu yapacağı kapsamlı değerlendirmelerin ardından anlaşmanın süresini uzatmak üzere yeni bir yasa tasarısı hazırlayabilecek.
Temelleri İskoçya’daki Golf Sahasında Atılmıştı
Ekonomi dünyasında yeni bir sayfa açacak olan bu tarihi uzlaşmanın arka planı ise dikkat çekici bir diplomasi trafiğine dayanıyor. AB ve ABD arasındaki çetin müzakereler, Temmuz 2025’te İskoçya’da, ABD Başkanı Donald Trump’a ait Turnberry golf tesislerinde tamamlanmıştı. Liderler düzeyinde sağlanan uzlaşı kapsamında AB tarafı Amerikan ürünlerine gümrük tarifelerini sıfırlamayı taahhüt ederken, ABD’nin ise AB menşeli ürünlere yüzde 15 oranında gümrük tarifesi uygulayacağı açıklanmıştı. Küresel piyasaların gözü, yarın itibarıyla başlayacak bu yeni dönemin makroekonomik etkilerine çevrilmiş durumda.
