ABD'de Tüketici Beklentilerinde Sert Yükseliş
Küresel ekonominin rotasını belirleyen ABD’de hanehalkının ekonomik geleceğe yönelik kaygıları yeniden tırmanışa geçti. Amerika Merkez Bankası (Fed) New York Şubesi’nin gerçekleştirdiği son Tüketici Beklentileri Anketi, piyasalarda hareketliliğe neden olacak çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Yaklaşık 1.300 hanenin nabzını tutan araştırmaya göre, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisinde hissedilir bir ivmelenme yaşanıyor.
Gelecek 12 aylık dönemi kapsayan kısa vadeli medyan enflasyon beklentisi, haziran ayında 0,2 puanlık artış göstererek yüzde 3,7 seviyesine tırmandı. Bu oran, Eylül 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti ve Amerikan hanehalkının fiyat artışları konusundaki endişelerinin yeniden canlandığını gösterdi.
Orta Vadeli Öngörülerde de Benzer Tablo: 2022'den Beri En Yükseği
Anket sonuçları sadece kısa vadeli değil, orta vadeli beklentilerde de yukarı yönlü bir kırılmaya işaret ediyor. Tüketicilerin önümüzdeki 3 yıllık süreci kapsayan orta vadeli enflasyon beklentisi de 0,2 puan yükselerek yüzde 3,3’e ulaştı. Bu veri ise Haziran 2022’den bu yana görülen en yüksek seviye olarak dikkat çekiyor. Buna karşın, daha uzun vadeli (5 yıllık) enflasyon beklentisi yüzde 3 seviyesindeki yatay seyrini korudu. Gelecekteki fiyat hareketlerine dair belirsizlik hissi ise tüm vadelerde hafif bir geri çekilme kaydetti.
Kira ve Sağlık Maliyetleri Beklentiyi Tetikliyor
Tüketicilerin geleceğe yönelik fiyat tahminlerini detaylandıran alt kalemlerde ise dikkat çekici bir ayrışma söz konusu. Enerji ve gıda gibi temel kalemlerdeki beklentiler nefes aldırırken, hizmet sektörü ve sabit giderlerdeki artış öngörüsü can sıkıyor.
Ankete göre benzin fiyatlarındaki artış beklentisi 3,5 puan birden azalarak yüzde 1,5 ile Ağustos 2022'den bu yana en düşük seviyesine geriledi. Benzer şekilde gıda maliyetlerindeki artış beklentisi yüzde 5’e, üniversite eğitimi maliyetlerindeki artış öngörüsü ise yüzde 5,7’ye çekildi. Ancak hanehalkı bütçesini doğrudan etkileyen iki kritik kalemde yükseliş trendi sürüyor: Sağlık hizmetleri maliyetlerindeki artış beklentisi yüzde 9,4’e, kira fiyatlarındaki artış beklentisi ise yüzde 8,3’e yükseldi.
İş Gücü Piyasasında İyimserlik, Krediye Erişimde Zorlanma
Ekonomik tablonun istihdam bacağı ise enflasyon kaygılarına tezat oluşturacak şekilde olumlu bir görünüm sergiliyor. Katılımcıların iş bulma beklentilerinde artış yaşanırken, işini kaybetme ve işsizlik oranının yükselme ihtimaline dair endişelerde düşüş kaydedildi. Hanehalkı, gelecekteki mali durumuna ve gelir artışına dair daha iyimser bir yaklaşım benimserken (gelir artış beklentisi yüzde 3’e çıktı), finansmana ulaşım noktasında ise hafif bir bozulma, yani kredi erişiminde zorlanma sinyalleri verdi.
Mayıs ayında tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) aylık yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 4,2 arttığı ABD’de, haziran ayına ait resmi enflasyon verileri 14 Temmuz'da kamuoyuna açıklanacak. Tüketici anketinden yansıyan bu yüksek beklentilerin, resmi verilere nasıl yansıyacağı ve Fed'in yol haritasını nasıl etkileyeceği ekonomi yönetimi tarafından yakından takip ediliyor.
