Son dönemlerde Karadeniz ve Azak Denizi’nde artan saldırılar, Ukrayna'dan yapılan tahıl sevkiyatlarını ciddi şekilde aksatıyor. Bu durum, hem bölgedeki tedarik zincirlerini zora sokmakta hem de küresel gıda güvenliği üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır.
Karadeniz'deki saldırıların etkileri: Rusya'nın Odessa bölgesindeki limanlara yönelik düzenlediği saldırılar, Ukrayna'nın tarım ürünlerinin başlıca ihraç güzergahını tehdit etmekte. Ukrayna, tarım ürünleri ihracatının yaklaşık %90'ını Odessa ve çevresindeki limanlar üzerinden gerçekleştirmektedir. Bunun yanı sıra, BM yetkilileri de yaşanan bu gerginliğin, küresel tarım piyasasında olumsuz etkilerini göstermeye başladığını vurgulamaktadır.
Tahıl üretiminde artış beklenirken sorunlar yaşanıyor: 2023 yılında Ukrayna'da tahıl ve yağlı tohum üretiminin 81 milyon tona çıkacağı tahmin edilirken, bu ürünlerin ülkenin toplam ihracatının %60'ını oluşturması, bu durumu daha da kritik hale getiriyor. Ancak, karada ve denizde yaşanan saldırılar sonucu, gemi trafiği büyük ölçüde durmuştur. Özellikle 22 Temmuz'dan itibaren, gemi sahipleri Ukrayna'nın Karadeniz limanlarına tarım ürünleri taşımayı geçici olarak durdurma kararı almıştır.
Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanı Taras Vısotskiy, alternatif ihracat güzergahlarının da tam kapasitelerde çalışamayacaklarını belirtmiştir. Öte yandan, Danimarka merkezli deniz taşımacılığı şirketi Maersk, güvenlik sebepleriyle Çernomorsk üzerinden yürüttüğü hizmeti geçici olarak askıya aldığını duyurdu.
Rusya'nın karşı saldırıları ve gıda güvenliği: Ukrayna da bu dönemde Rusya'nın limanlarına ve tahıl terminallerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını artırdı. Saldırılar sonucunda Rusya’nın Taman Limanı'ndaki tahıl terminalleri de hedef alınmış durumda. Her iki taraf da karşılıklı olarak sivilleri hedef aldıkları yönündeki suçlamaları reddetmektedirler.
Koridor anlaşmasının 2022'de imzalanmasıyla, tahıl sevkiyatı ve küresel gıda fiyatlarının dengelenmesi sağlanmışken, bu yıl Rusya'nın anlaşmadan çekilmesi ile birlikte yeni sorunlar baş göstermektedir. Ukrayna'nın alternatif deniz koridorları oluşturma çabaları, yaşanan bu gerginliklerle birlikte belirsizliğini korumaktadır.
Bu tür aksaklıklar, özellikle Afrika ve Orta Doğu'daki ülkelerin gıda fiyatlarında baskılara neden olabileceği için uluslararası toplumun dikkatini çekmekte. Uzmanlar, bu gerginliklerin bir an önce sona ermesi gerektiğini savunuyor.
