Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nda hayata geçirilen üçlü pist operasyonunun verimlilik ve çevresel etkilerine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Bakan Uraloğlu, 17 Nisan 2025 tarihinde başlayan eş zamanlı üçlü bağımsız pist operasyonları sayesinde uçakların taksi sürelerinde ve kalkış süreçlerinde önemli kazanımlar elde edildiğini, bu sayede yıllık bazda yaklaşık 50 bin ton karbon emisyonunun önlendiğini bildirdi.
Avrupa’da Bir İlk: Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu
Türkiye'nin, bu operasyonel sistemi Avrupa'da uygulayan ilk ülke olduğuna dikkat çeken Bakan Uraloğlu, söz konusu uygulamanın Avrupa havacılığı için bir dönüm noktası teşkil ettiğini ifade etti. Uraloğlu, projenin başarısının Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü bünyesindeki hava trafik kontrolörlerinin disiplinli çalışması, yenilikçi yaklaşımları ve proje ortakları arasındaki koordinasyonun bir sonucu olduğunu vurguladı. Üçlü pist operasyonunun, İstanbul Havalimanı'nın genel kapasite artışında kritik bir kilometre taşı olduğu belirtildi.
Operasyonel Rekorlar ve Mesafe Tasarrufu
Yapılan açıklamada, üçlü pist kullanımının yoğun saatlerde trafiği yönetme konusunda yüksek esneklik sağladığı kaydedildi. Bu verimliliğin somut verilerle rekorlara dönüştüğünü ifade eden Uraloğlu, 29 Kasım 2025 tarihinde bir saat içerisinde 78 iniş, 2 Temmuz 2025 tarihinde ise yine bir saat içerisinde 81 kalkışın başarıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Gerçekleştirilen 78 iniş üzerindeki analizler, iniş başına ortalama 40 deniz mili mesafe tasarrufu sağlandığını ve uçuş mesafelerinde yüzde 21 oranında bir iyileşme kaydedildiğini ortaya koydu.
Karbon Emisyonunda Sistematik Düşüş
Bakan Uraloğlu, üçlü pist kullanımının çevresel etkilerini rakamlarla paylaştı. Dar gövdeli bir uçak modeli üzerinden yapılan hesaplamalara göre, yaklaşma aşamasında sağlanan yaklaşık 30 deniz millik mesafe kısalması, uçuş başına ortalama 352 kilogram yakıt tasarrufu sağlıyor. Bu tasarruf, uçuş başına 1112 kilogram karbondioksit emisyonu azalımı anlamına geliyor. Uraloğlu, elde edilen toplam kazanımın yıllık 50 bin ton karbon salımının engellenmesi demek olduğunu, bu rakamın ise yaklaşık 2,2 milyon ağacın yıllık karbon tutma kapasitesine eşdeğer bir çevresel fayda sağladığını belirtti.
Taksi Sürelerinde Verimlilik ve Zamanında Performans
Üçlü pist operasyonlarının sadece havada değil, yer hareketlerinde de iyileşme sağladığı bildirildi. Uçakların kapılarına en yakın pistlere yönlendirilmesiyle taksi sürelerinde ciddi azalmalar yaşandığı kaydedildi. Analiz sonuçlarına göre, iniş yapan uçakların taksi süreleri ortalama yüzde 10,2, kalkış yapan uçakların ise yüzde 2,8 oranında kısaldı. Bu durumun yakıt tüketiminde yüzde 6,6 ile yüzde 14,4 arasında bir düşüş sağladığı ifade edildi.
Zamanında performans oranlarına da değinen Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nın 2025 yılında yüzde 80,72'lik bir oran yakaladığını, bu verinin yüzde 71,2 olan Avrupa ortalamasının üzerinde olduğunu vurguladı. Operasyonun "2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi" çerçevesinde stratejik bir rol üstlendiği, hem mesafe hem de zaman tasarrufu ile sürdürülebilir havacılık hedeflerine katkı sağlandığı aktarıldı.
