Türkiye imalat sektörünün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü ve talep şartlarını ortaya koyan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi'nin haziran ayı sonuçları yayımlandı. Elde edilen son veriler, dış pazarlardaki talep genişlemesinin kesintisiz olarak 2,5 yıla (30 ay) ulaştığını gösterse de küresel ekonomideki toparlanmanın henüz beklenen ivmeyi yakalayamadığını net bir şekilde gözler önüne serdi.
Mayıs ayında 50,3 olarak kayıtlara geçen endeks değeri, haziranda sınırlı bir refleksle 50,4 seviyesine yükseldi. Sektörde büyüme ile daralma arasındaki sınır çizgisi kabul edilen 50,0 eşik değerinin üzerinde kalınması olumlu bir seyir olarak yorumlansa da mevcut seviye, ihracat iklimindeki toparlanmanın oldukça kırılgan ve yavaş ilerlediğine işaret ediyor.
Avrupa'nın Devlerinde Yaprak Dökümü: 3 Büyük Pazar Daralıyor
Türk imalat sanayisi için hayati önem taşıyan ana ihracat pazarlarında haziran ayı boyunca oldukça dalgalı bir görünüm hakim oldu. Türkiye'nin en büyük 5 ihracat kapısından 3'ü olan Almanya, Birleşik Krallık (İngiltere) ve Fransa'da iktisadi faaliyetlerin ve üretimin gerilemesi endeksteki yükselişi baskılayan en büyük unsur oldu.
Almanya ve Fransa’daki üretim kayıpları bir önceki döneme göre hız kesmiş olsa da daralma trendi devam etti. Birleşik Krallık tarafında ise durum daha karamsar bir boyut kazandı; adada ekonomik aktivite Nisan 2025’ten bu yana görülen en keskin düşüş hızına ulaştı. Merkez Avrupa'daki bu durgunluğa paralel olarak Doğu Avrupa pazarında da Rusya, Romanya ve Polonya'da üretim gerilemesi yaşandı. Bölgede sadece Çekya ve Kazakistan ekonomileri pozitif ayrışarak ayı büyüme ile tamamlamayı başardı.
Amerika ve Akdeniz'den Gelen Pozitif Sinyaller
Avrupa kıtasındaki durgunluğa karşın, Türk ihracatçısının yüzünü güldüren gelişmeler Atlas Okyanusu'nun diğer tarafında ve Akdeniz kuşağında yaşandı. Dünyanın en büyük ekonomisi ABD ve Avrupa'nın önemli oyuncularından İtalya haziran ayını büyüme bölgesinde kapattı. Ancak uzmanlar, bu iki kritik pazardaki büyüme hızının henüz "ılımlı" seviyelerde kaldığını belirtiyor.
Diğer taraftan İspanya ve Hollanda, haziran ayında sergiledikleri güçlü performansla dikkat çekti. Özellikle İspanya’da ekonomik aktivite, 2026 yılının başından bu yana kaydedilen en yüksek büyüme hızına ulaşarak Türk ihracatçıları için güçlü bir alternatif pazar potansiyeli sundu.
BAE Son 5 Yılın En Zayıf Büyümesinde
Bir dönem Türk imalatçısı için güçlü bir talep üssü haline gelen Ortadoğu coğrafyasında da haziran ayı itibarıyla momentum kaybı gözlendi. Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) petrol dışı ekonomik faaliyetlerdeki genişleme sürse de bu artış son 5 yılın en sönük performansına sahne oldu.
Bölge genelinde Suudi Arabistan, Katar ve Lübnan üretim hacmini artırmayı başarırken; Mısır ve Kuveyt ekonomileri daralma sarmalından kurtulamadı. Ankete dahil edilen tüm küresel ekonomiler arasında, haziran ayının en sert ve en belirgin ekonomik küçülmesini yaşayan ülke ise Mısır oldu.
"Gözler Yılın İkinci Yarısındaki İstikrarda"
Raporun sonuçlarını değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, küresel pazarların üzerindeki jeopolitik risk bulutlarına dikkat çekti. Dünyadaki siyasi ve askeri belirsizliklerin talep kanallarını tıkadığını vurgulayan Harker, şu analizde bulundu:
"Dünya genelindeki jeopolitik belirsizliklerin sürmesi, haziran ayında küresel talep koşullarının zayıf kalmasına neden oldu. Bu durum, Türk imalat sanayi üreticilerinin yıl ortasında yeni ihracat siparişleri yakalama kabiliyetini doğrudan sınırladı. Hatta en büyük pazarların bir kısmında üretimin gerilediğine şahit olduk. Sektör temsilcileri, yılın ikinci yarısında uluslararası arenada daha stabil, öngörülebilir bir ortamın oluşmasını ve bunun yeni ihracat kapıları aralamasını ümit ediyor."
