Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yılın ilk çeyreğinde gerçekleştirdiği kuru meyve ve mamulleri ihracatıyla ülke ekonomisine 68 milyon 929 bin dolarlık döviz girdisi sağladı. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre, ocak-mart dönemini kapsayan üç aylık süreçte bölgeden 73 farklı ülke ve serbest bölgeye toplam 7 bin 382 ton ürün sevk edildi. İhracatın lokomotif ürünlerini Antep fıstığı, kuru kayısı, kuru incir ve ceviz oluşturdu.
Antep Fıstığı ve Kuru Kayısı İhracatta İlk Sıralarda
Yılın ilk çeyreğinde yapılan ihracatın ürün bazlı dağılımında en yüksek gelir, 25 milyon 467 bin dolar ile Antep fıstığından elde edildi. Antep fıstığı, bölgenin en çok kazandıran ürünü olarak liderliğini sürdürdü. Listede ikinci sırada 20 milyon 775 bin dolarlık ihracat geliriyle kuru kayısı yer alırken, kuru incir 9 milyon 276 bin dolarlık dış satımla üçüncü sırada kayıtlara geçti. Bu temel ürün grupları, bölgenin toplam kuru meyve ihracat hacminin büyük bir kısmını domine etti.
İklim Şartları Üretim ve İhracat Miktarlarını Etkiledi
Bölgedeki kuru meyve üretiminde geçtiğimiz yıl yaşanan don ve kuraklık olayları, bu yılın ilk çeyreğindeki miktar bazlı verilere doğrudan yansıdı. Verilere göre, rekolte düşüşünün etkisiyle Antep fıstığı ihracatında miktar bazında yüzde 60,4 oranında bir gerileme görüldü. Kuru kayısıda ise düşüş oranı yüzde 71,6 olarak gerçekleşti. Bazı ürünlerde kayıp yaşanırken, bazılarında ise belirgin artışlar kaydedildi. Ceviz ihracatı miktar bazında yüzde 198,9 gibi yüksek bir oranda artarken, kuru incir ihracatında ise yüzde 35,2'lik bir yükseliş yaşandı.
Avrupa Pazarı ve Almanya En Büyük Alıcı Konumunda
Güneydoğu Anadolu’nun kuru meyve ihracatında en önemli pazar Avrupa ülkeleri oldu. Bölgeden Avrupa kıtasına yapılan satışlar 39 milyon 127 bin dolar seviyesine ulaştı. Ülke bazlı sıralamada Almanya, 14 milyon 749 bin dolarlık alım ile birinci sırada yer aldı. Almanya’yı 9 milyon 599 bin dolarla İtalya ve 5 milyon 37 bin dolarla Fransa takip etti. Bu veriler, bölge ürünlerinin Avrupa pazarındaki güçlü konumunu koruduğunu gösterdi.
Sektör Temsilcilerinden Rekolte ve Stok Değerlendirmesi
Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Murat Bakır, üretimde yaşanan iklimsel zorlukların ihracat üzerindeki etkilerine değindi. Geçen yılki kuraklık ve don olaylarının kayısı ve Antep fıstığı hasadını kısıtladığını belirten Bakır, kayısının "yok denecek kadar az" olduğunu, fıstıkta ise eksik hasat yapıldığını ifade etti. Üretimdeki bu boşluğun bir süredir mevcut stoklar aracılığıyla kapatılmaya çalışıldığını aktaran Bakır, bu yıl için daha verimli bir sezon beklendiğini vurguladı.
Gelecek Dönem Hedefi: 1 Milyon Ton Hasat ve Markalaşma
İhracat verimliliğinin artırılması noktasında 2027 yılına odaklanan sektörde, Antep fıstığı için 1 milyon tonun üzerinde bir hasat öngörülüyor. Başkan Murat Bakır, üretilecek ürünlerin değerli olması nedeniyle ihracat rakamlarında yükseliş beklediklerini belirtti. Bölge ürünlerinin dünya genelinde tanıtılmasına yönelik çalışmaların süreceğini kaydeden Bakır, kaliteden ödün vermeden markalaşma sürecinin devam edeceğini, yüksek rekoltenin ihracat gelirlerine olumlu yansıyacağını dile getirdi.
