Yenilenebilir enerji yatırımlarında stratejik hamle: Depolamalı HES’ler küresel ölçekte yükselişe geçiyor
Dünyanın enerji ihtiyacının sürdürülebilir kaynaklarla karşılanmasına yönelik adımlar hız kazanırken, pompaj depolamalı hidroelektrik santraller (HES) küresel enerji dönüşümünün en güçlü aktörlerinden biri haline geldi. Uluslararası düşünce kuruluşu Global Energy Monitor (GEM) verilerine göre, dünya genelinde devreye alınması planlanan pompaj depolamalı HES’lerin toplam kapasitesi 643,7 gigavata ulaştı.
Bu gelişme, enerji arz güvenliği ve şebeke istikrarı açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Enerjide Stratejik Depolama: Depolamalı HES’ler Ön Planda
Geleneksel HES’lerden farklı olarak çift rezervuar sistemiyle çalışan pompaj depolamalı santraller, hem enerji üretip hem de ihtiyaç anında kullanılmak üzere enerji depolayarak adeta doğal batarya görevi üstleniyor. Bu yapılarıyla rüzgar ve güneş gibi değişken yenilenebilir kaynakların dalgalı üretimini dengeleyerek enerji sistemlerinde sürdürülebilirliği sağlıyor.
Son dönemde hidroelektrik yatırımlarında yaklaşık yüzde 58’lik bir oranla pompaj depolamalı HES’ler öne çıkarken, bu tesislerin enerji sektörünün geleceğinde belirleyici rol oynayacağı öngörülüyor.
Yatırımlar Yeniden Hızlandı
1950'li yıllarda temelleri atılan bu teknoloji, 1960-1980 arasında küresel ölçekte yoğun yatırım dönemine girdi. 1990’larda yatırım yavaşlasa da, 2010 sonrasında bu alanda yeni bir yükseliş trendi başladı. Yalnızca 2024 yılında 9,6 GW kapasite eklenirken, 2025’in ilk dört ayında da 7 GW yeni tesis devreye alındı.
Nisan 2025 itibarıyla küresel hidroelektrik kurulu gücü 1216,3 gigavat seviyesine ulaştı. Bunun 184,2 gigavatı pompaj depolamalı santrallerden oluşuyor. Bu da küresel hidroelektrik kapasitesinin yüzde 15’ine karşılık geliyor.
Çin Liderliği Bırakmıyor, Türkiye'nin Potansiyeli Güçlü
Pompaj depolamalı HES yatırımlarında 60,5 gigavat aktif kapasiteyle Çin ilk sırada yer alırken, Japonya (23,7 GW), ABD (22,3 GW) ve İspanya (6,1 GW) diğer önde gelen ülkeler arasında bulunuyor.
Yapım aşamasındaki ve planlanan projelerde Çin’in liderliği daha da net: 451,2 gigavatlık kapasiteyle açık ara önde. Çin’i Hindistan, ABD, Avustralya, Birleşik Krallık ve İspanya takip ediyor.
Türkiye ise son yıllarda yerli ve milli enerji politikaları doğrultusunda, hidroelektrik yatırımlarında önemli mesafeler kaydederek, bu stratejik dönüşümde etkin rol almaya hazırlanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın vizyoner projeleri sayesinde pompaj depolamalı HES alanında da ülkemizin önümüzdeki süreçte küresel sıralamalarda daha üst basamaklara tırmanması bekleniyor.
