Dolandırıcıların Yeni Adresi Sosyal Medya
Emlak ve otomotiv sektöründe sahte ilanların önüne geçmek, spekülatif fiyat artışlarını engellemek ve tüketici mağduriyetlerini bitirmek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), dijital piyasada kartların yeniden karılmasına neden oldu. Resmi ilan platformlarında kimlik ve yetki doğrulaması zorunluluğuna takılan kötü niyetli kişiler, denetim ağının henüz tam anlamıyla sıkılaşmadığı sosyal medya mecralarına yöneldi. Uzmanlar; Instagram, Facebook ve WhatsApp grupları üzerinden yayılan kontrolsüz ilanlara karşı vatandaşları hayati bir dille uyarıyor.
Bakanlık Yakın Markajda: Sosyal Medyaya da EİDS Sorumluluğu
Ticaret Bakanlığı, resmi entegrasyonu tamamlanan ilan sitelerinin ardından gözünü sosyal ağlara çevirdi. Alınan yeni kararlar doğrultusunda, sosyal medya ağlarında paylaşılan emlak ve araç ilanlarının da EİDS üzerinden onaylanmış olması gerekiyor. Bakanlık ekipleri, mevzuata aykırı şekilde portföy sunan sahte ya da doğrulamasız içerikleri yakın takibe aldı.
Bu noktada emlak profesyonelleri ile galeri işletmelerine de büyük görev düşüyor. Sektör temsilcilerinin idari yaptırımlarla ve ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalmamaları için, sosyal medya hesaplarında yalnızca EİDS onayı almış resmi ilan linklerini paylaşmaları gerekiyor. Bağımsız, kayıtsız ve doğrulanmamış mülk ya da araç görselleriyle ilan algısı yaratacak paylaşımlar yapmak yasal olarak suç teşkil edecek.
"Yasal Sıkılaşma Dolandırıcıları Denetimsiz Alanlara İtti"
Konuya ilişkin kritik değerlendirmelerde bulunan Tüketici Hakları Genel Başkanı Ergün Kılıç, dijital ticaretin temel kuralının "hesap verebilirlik" olduğunu vurguladı. EİDS'nin tüketiciyi koruma adına devrim niteliğinde bir adım olduğunu belirten Kılıç, yasal duvarlara toplayan dolandırıcıların kaçış noktasını şu sözlerle özetledi:
"İlan sitelerinde devreye alınan yasal önlemler ve kimlik doğrulama şartı, art niyetli kişilerin hareket alanını daralttı. Onlar da çareyi denetimsiz ve anonimliğin arkasına saklanabildikleri sosyal medya mecralarında aradı. Şu an piyasa değerinin çok altında fiyatlarla süslenmiş sahte hesaplar üzerinden ciddi bir 'kapora dolandırıcılığı' çarkı döndürülmeye çalışılıyor. Tüketici işlemlerinin dijitale kayması, bu platformlarda da acil koruyucu ve tazmin edici sistemlerin kurulmasını zorunlu kılıyor."
Kılıç ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına da atıfta bulunarak, milyonlarca kullanıcıya ev sahipliği yapan ve bu ilanlardan reklam geliri elde eden dev dijital platformların "Güvenlik sadece kullanıcının sorumluluğundadır" diyerek işin içinden sıyrılamayacağının altını çizdi.
En Büyük Dolandırıcılık Kriteri
Tüketicilerin hayali ilanlar ve yetkisiz kişilerin yönlendirmeleriyle birikimlerini kaybetmemesi için dijital okuryazarlık hayati önem taşıyor. Uzmanlar, sahte ilanları ayırt etmenin en kolay yollarından birinin "psikolojik baskı" olduğunu ifade ediyor.
Eğer bir ilan sahibi sizinle sadece mesajlaşma uygulamaları üzerinden konuşmak istiyor, kurumsal bir hat vermekten kaçınıyor ve "Şu an çok arayan var, kapora atmazsan başkasına satacağım/kiralayacağım" şeklinde hızlı ödeme baskısı kuruyorsa, bu durum en net dolandırıcılık işaretidir. Vatandaşların, mülkü veya aracı gözüyle görmeden, resmi tapu ve ruhsat kayıtlarını EİDS veya ilgili kamu sistemleri üzerinden doğrulamadan kesinlikle hiçbir isim altında ön ödeme yapmaması gerekiyor. Şüpheli bir durum algılandığı anda ise vakit kaybetmeden adli makamlara ve Ticaret Bakanlığı şikayet sistemlerine başvuru yapılması gerektiği hatırlatılıyor.
