Küresel piyasalarda, yapay zeka ve yarı iletken şirketlerinin büyüme ve karlılığına dair soru işaretleri giderek artıyor. Yüksek değerlemelerle işleme devam eden teknoloji hisseleri, yatırımcıların bu yatırımların geri dönüş süresini yeniden değerlendirmeye başlamasıyla baskı altında kalmaya başladı. Milyarlarca dolarlık yatırımın şirket bilançolarına beklenen katkıyı sağlamayabileceğine dair endişeler, özellikle çip üreticilerinin yüksek çarpanlarının sorgulanmasına yol açtı.
Bu süreçte, Çin'in yarı iletken teknolojilerindeki hızlı ilerleme sektördeki risk algısını artırdı. Çin'in gelişmiş çip üretiminde kritik öneme sahip derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerinde seri üretim aşamasına yaklaşması, ülkenin teknoloji alanındaki dışa bağımlılığını azaltma çabalarının hızlandığını gösteriyor.
Hafta başında, Çinli bellek çip üreticisi Changxin Memory Technologies (CXMT), Şanghay STAR Piyasası'ndaki ilk işlem gününde hisse başına 54,65 yuan (yaklaşık 8,05 dolar) ile işlem görmeye başladı ve %531,06'lık bir artışla sabah seansını tamamladı. Şirket, yapay zeka sunucuları, akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlarda kullanılan bellek yongaları konusunda uzmanlaşmış ve dünyanın en büyük dinamik rastgele erişimli bellek (DRAM) üreticilerinden biri olarak biliniyor.
Çin'in son adımları, ülkenin rakiplerine kıyasla beklenenden daha hızlı teknik ilerlemeler kaydettiği algısını güçlendirdi. Bu durum, yatırımcıların yalnızca yapay zeka yatırımlarının geri dönüşünü değil, sektörde geçmişte sağlanan yüksek karlılık anlamındaki rekabet avantajlarının korunup korunamayacağını sorgulamasına neden oldu. Analistler, Çinli üreticilerin teknolojik yetkinliklerinin artması durumunda, sektördeki lider firmaların fiyatlama gücü, pazar payı ve kar marjları üzerindeki baskının artabileceğini vurguluyor.
Ayrıca, analistlere göre mevcut düşüşler yalnızca değerleme kaygılarından değil, yatırımcıların yüksek getiri sağlayan yarı iletken hisselerinden kar realizasyonuna gitmesinden de kaynaklanıyor. Asya borsalarında da bu durum kendini gösteriyor; özellikle Güney Kore'de, yarı iletkenler ve teknoloji ağırlıklı Kospi Endeksi son 5 işlem gününde yaklaşık %21 düşüş gösterdi.
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, Çin'deki gelişmelerin bu haftaki satışların tetikleyicilerinden biri olduğunu belirterek, bu durumu yalnızca Çin'le izah etmenin doğru olmadığını ifade etti. Kaymaz, özellikle yapay zeka yatırımlarına dair endişelerin son dönemde piyasalar üzerindeki asıl baskının kaynağı olduğunu kaydetti.
Kaymaz, DUV makinelerinin üretiminin, Batı'nın yarı iletken teknolojisindeki kritik üstünlüğünü tehdit edebileceğine dikkat çekti. Ancak, bu makinelerin şu anda Tayvan veya Güney Kore'deki en gelişmiş makinelerle eşdeğer olmadığını da vurguladı. Sonuç olarak, bu gelişmelerin çip üretiminde uzun vadede nasıl bir etki yapacağını görmek için zaman gerekli.
