Brüksel, Tahran Karşısında Çizgiyi Çekti: "Önce Doğrulanabilir Eylem"
Fransa’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen G7 Zirvesi, küresel siyaset ve ekonomi politiği yeniden şekillendirecek stratejik çıkışlara sahne oldu. Zirve kapsamında ortak bir basın toplantısı düzenleyen AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, uluslararası kamuoyunun gözünün çevrildiği kritik başlıkları değerlendirdi.
Washington ile Tahran arasında sağlanan yeni mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını belirten Von der Leyen, buna karşın AB’nin uyguladığı ambargolarda bir gevşeme olmayacağının altını çizdi. Yaptırımların insan hakları ihlalleri ve kitle imha silahları olmak üzere iki sarsılmaz sütuna dayandığını hatırlatan Komisyon Başkanı, "Bir yaptırımın kaldırılabilmesi için sahada gerçek, güvenilir ve doğrulanabilir bir davranış değişikliği görmeliyiz. Bu gerçekleşmediği sürece kısıtlamaların masada kalmaya devam edeceği çok açıktır" diyerek AB’nin tavizsiz duruşunu ilan etti. Mutabakatın nihai hedefinin İran'ın nükleer ve balistik füze programlarını tamamen sonlandırmak olması gerektiğini söyleyen lider, Lübnan’da kalıcı ateşkes sağlanmadan Orta Doğu’da istikrarın yakalanamayacağını da sözlerine ekledi.
Çin ile Ticaret Savaşı: "Bu Tablo Sürdürülemez"
Avrupa ekonomisinin önündeki en büyük tehditlerden biri olarak Çin ile büyüyen ticaret uçurumuna dikkat çekilen zirvede, 2025 yılının tarihi bir kırılma noktası olduğu itiraf edildi. AB üyesi tüm ülkelerin ilk kez istisnasız bir şekilde Pekin yönetimine karşı ticaret açığı verdiğini aktaran Von der Leyen, bu açığın 360 milyar avro ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını vurguladı.
Pekin ile ilişkileri tamamen koparmak yerine "riskleri azaltma" (de-risking) stratejisine odaklanacaklarını ifade eden Von der Leyen, iç pazarı korumak adına sübvansiyon karşıtı yeni savunma mekanizmalarını devreye soktuklarını açıkladı. G7 ortaklarıyla birlikte kritik ham maddeler konusunda yeni bir ittifak arayışında olduklarını söyleyen AB lideri, geçtiğimiz yıl Çin’in nadir element ihracatına getirdiği kısıtlamaların Avrupa sanayisini haftalarca felç ettiğini anımsatarak tek bir tedarikçiye bağımlı kalmanın tehlikelerine karşı uyardı.
Enerjide Hürmüz Boğazı Kıskacı ve SAFE İmzası
Orta Doğu’daki jeopolitik krizlerin Avrupa’ya faturasının ağır olduğunu kabul eden birlik liderleri, enerji bağımlılığının bir kez daha silaha dönüştürüldüğüne şahit olduklarını belirtti. Bu kapsamda küresel petrol taşımacılığının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı minimuma indirmek adına yeni alternatif ihracat rotalarının inşasına hız verileceği duyuruldu. Savunma sanayisinde de vites yükselten AB, Fransa ile birlikte "Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)" programı çatısı altında 15 milyar avroluk dev bir ortak savunma kredisine imza atacaklarını ilan etti.
Dijital Dünyaya Çocuk Kalkanı ve Yapay Zeka Sınavı
Zirvenin en dikkat çekici başlıklarından biri de dijital dönüşümün getirdiği tehditler oldu. Teknolojik ilerlemelerin bilimsel sıçramalar yaratırken ciddi riskleri de beraberinde getirdiğini söyleyen Von der Leyen, öncü yapay zeka modellerinin piyasaya sürülmeden önce G7 düzeyinde sıkı testlerden geçirilmesi gerektiğini savundu.
Çocukların çevrim içi güvenliği konusunda ise ezber bozan bir yaklaşım sergileyen AB Komisyonu Başkanı, tartışmanın gençlerin sosyal medyaya girip girmemesi değil, bu platformların çocuklara ne ölçüde nüfuz ettiği olduğunu söyledi. Sosyal medyaya erişimin yaş sınırıyla geciktirilmesi fikrinin artık küresel olarak güçlendiğini belirten Von der Leyen, "Avrupa'da faaliyet gösteren teknoloji devleri, platformlarının tasarımsal olarak güvenli olduğunu kanıtlamak zorunda. Çocuklarımızı korumak bizim en büyük sorumluluğumuz" diyerek teknoloji şirketlerine meydan okudu.
Kiev İçin Tarihi Eşik: Resmi Müzakereler Başlıyor
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise G7 Zirvesi’nin tarihi bir dönüm noktasında yapıldığını belirterek, Ukrayna-Rusya savaşının artık Birinci Dünya Savaşı’nın süre sınırlarını bile aştığına dikkat çekti. Rusya’nın "zaman kazanarak kazanma" stratejisinin işe yaramayacağını anlaması gerektiğini ifade eden Costa, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de katıldığı zirvede Ukrayna’nın AB entegrasyonu için resmi üyelik müzakerelerinin bugün itibarıyla başlayacağı müjdesini verdi. Orta Doğu'daki drama da değinen Costa, Gazze'deki insani felaket ve Batı Şeria'daki yasa dışı işgale son verilmesi için tek gerçekçi çıkış yolunun "iki devletli çözüm" olduğunu hatırlatarak bölge liderleriyle kalıcı barış için sağlam bir çerçeve inşa etmeye hazır olduklarını duyurdu.
