Küresel enerji piyasalarında jeopolitik gerilimlerin etkisiyle tırmanışa geçen petrol fiyatlarında, kartlar yeniden dağıtılıyor. İskoçya merkezli bağımsız araştırma ve enerji danışmanlığı devi Wood Mackenzie, ham petrol piyasalarındaki fiyat balonunun sönmeye başladığına dikkat çekerek önümüzdeki 18 aylık sürece damga vuracak radikal bir düşüş öngörüsü paylaştı. Uzmanlar, küresel ekonomiyi derinden etkileyecek en kötü senaryoların geride kalmış olabileceğini belirtiyor.
Diplomasinin Gücü
Enerji analizleriyle tanınan ünlü uzmanlar Alan Gelder ve Andrew Harbourne imzasıyla yayımlanan raporda, "Petrol fiyatlarındaki balon patladı mı? Müzakereler başarılı olursa aşağı yönlü bir trend bekleniyor ancak inişli çıkışlı bir süreç yaşanabilir" başlığı öne çıktı. Analize göre, özellikle ABD ile İran arasında diplomatik kanallarda sağlanan son mutabakat zemini, küresel piyasalardaki tansiyonu hızla düşürdü.
Mart ve mayıs döneminde Orta Doğu’daki kriz senaryolarıyla zirve yapan fiyatlar, diplomasi hamleleriyle yerini normalleşme beklentisine bıraktı. Raporda, Brent petrolün varil fiyatının bu yılın genelinde ortalama 92 dolar seviyesinde kalacağı, ancak asıl sert gevşemenin önümüzdeki dönemde hissedilerek fiyatların 2027 yılında ortalama 78 dolara kadar gerileyeceği tahmin ediliyor.
Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Arayışı ve Arz Şoku
Petrol piyasalarındaki bu aşağı yönlü projeksiyonun en kritik virajı ise dünyanın en stratejik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı. Raporda, ağustos ayı itibarıyla boğazdaki deniz trafiğinin tamamen güvenli bir statüye kavuşması halinde piyasalarda dengelerin kökten değişeceği vurgulanıyor.
Haftalardır Körfez bölgesinde tedirginlikle bekleyen tanker hatları için risk hesapları yeniden yapılıyor. Gemi sahiplerinin boğazın bir daha kapanmayacağına yönelik risk algısı kırıldığı an, küresel arza devasa bir enjeksiyon yapılacak. Uzmanlar, şu anda Körfez’de mahsur kalmış durumda olan gemilerde yaklaşık 60 milyon varillik hazır ham petrolün beklediğini hesaplıyor. Güvenli geçiş onayının verilmesiyle birlikte bu devasa stok, doğrudan tüketici pazarlarına akacak.
Depolar Yeniden Dolacak, Dalgalı Bir Seyir İzlenecek
60 milyon varillik saklı arzın piyasaya süratle giriş yapması, küresel rafinerileri ve depolama şirketlerini de harekete geçirecek. Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın açılmasıyla eş zamanlı olarak, küresel çapta azalan ticari stokların ve hükümetlerin eriyen stratejik rezervlerinin yeniden doldurulması süreci başlayacak. Rafinerilerin kapasite kullanım oranlarını hızla yukarılara taşıması, ham petrole olan talebi anlık olarak canlı tutsa da genel eğilimdeki büyük düşüş trendini tersine çevirmeye yetmeyecek.
Wood Mackenzie analistleri, piyasaların tamamen normale dönme sürecinde düz bir çizgide ilerlemeyeceğini, zaman zaman inişli çıkışlı ve oynaklığı yüksek dalgalanmaların yaşanabileceğini aktarıyor. Ancak nihai vadede arz fazlasının ve azalan jeopolitik risklerin baskısıyla, petrol fiyatlarında 18 aya yayılacak istikrarlı bir gerileme dönemi küresel ekonomiyi rahatlatacak gibi görünüyor.
