Yapay Zeka ve Küresel Krizler Emtia Dünyasını Salladı
Küresel emtia piyasaları, yılın ilk yarısında teknolojik dönüşümün ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde tarihi günlerden geçti. Özellikle sanayinin can damarı niteliğindeki baz metaller grubunda, yapay zeka yatırımlarının yarattığı devasa talep ve Orta Doğu eksenli arz endişeleri fiyatları yukarı yönlü tetikledi. Bu süreçte bakır rekor tazelerken, alüminyum fiyatları son 4 yılın en yüksek seviyelerini test ederek piyasalarda adeta fırtına estirdi.
Yapay Zeka Yatırımları Bakırı Rekora Taşıdı
Uluslararası piyasalarda stratejik önemi her geçen gün artan bakır, yapay zeka tabanlı veri merkezlerinin inşasındaki hızlı ivmelenmeyle birlikte yoğun bir talep dalgasıyla karşılaştı. Arz tarafında yaşanan küresel sıkıntıların da eklenmesiyle bakırın libresi 6,67 dolara kadar tırmanarak tarihi bir rekora imza attı.
Orta Doğu’da tırmanan bölgesel savaş atmosferi dönem dönem fiyatlarda kâr satışlarına ve geri çekilmelere yol açsa da endüstriyel talep ve tedarik endişeleri fiyatların hızla toparlanmasını sağladı. Özellikle fosil yakıtlara erişimi kısıtlanan Asya ve Avrupa ülkelerinin yeniden yenilenebilir enerji projelerine odaklanması, bu projelerin temel ham maddesi olan bakıra yönelik ilgiyi zirvede tuttu.
Lojistik Darboğazlar ve Üretim Krizleri Kapıda
Bakır fiyatlarındaki yükselişi besleyen bir diğer kritik unsur ise lojistik hatlarda yaşanan tıkanmalar oldu. Hürmüz Boğazı'nda baş gösteren sorunlar, Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti gibi dev üreticilerin cevher ayrıştırmada kullandığı sülfürik asit ve kükürt tedarikini sekteye uğrattı. Bunun yanı sıra dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’deki üretim düşüşleri ve ABD merkezli madencilik devi Freeport’un Endonezya'daki operasyonlarında yaşanan teknik aksaklıklar, piyasadaki arz açığını derinleştirdi. Yaşanan tüm dalgalanmalara rağmen bakır, yılın ilk yarısını yüzde 9,8’lik güçlü bir primle 6,09 dolardan kapattı.
Alüminyum Piyasasında Hürmüz Boğazı Alarmı
Londra Metal Borsası’nda (LME) işlem gören alüminyum, jeopolitik risklerin en doğrudan yansıdığı ürünlerin başında yer aldı. Küresel alüminyum ticaretinin yaklaşık yüzde 80'inin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler; Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi yıllık toplam üretimi 6,2 milyon tonu bulan devlerin ihracat hatlarını riske attı. BAE’deki stratejik üretim tesislerinin saldırılarda zarar görmesi ise piyasalardaki yangını körükledi.
Maliyet Artışları ve Çin’in Kotası Fiyatları Körükledi
Alüminyum üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturan elektrik fiyatlarındaki küresel artış, üreticilerin üzerindeki baskıyı artırarak fiyat mekanizmasını yukarı yönlü zorladı. Dünyanın en büyük alüminyum üreticisi olan Çin’in üretim kapasitelerine yasal üst sınır getirmesi de talep patlamasının yaşandığı dönemde arzın yetersiz kalmasına neden oldu.
Bu gelişmelerle alüminyumun ton fiyatı haziran başında 3 bin 787 dolara ulaşarak son 4 yılın zirvesini gördü. Ayın ilerleyen günlerinde sağlanan diplomatik mutabakatlar ve barış anlaşmaları tansiyonu düşürerek fiyatta yüzde 15,8'lik bir düzeltme getirse de alüminyum yılın ilk yarısını yüzde 3'lük kazançla tamamlamayı başardı.
"Mesele Yapay Zeka ve Arz Dengesinde Bitiyor"
Piyasalardaki bu agresif hareketliliği değerlendiren Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, bakırdaki yükseliş trendinin arkasındaki ana motorun yapay zeka çılgınlığı olduğunu vurguladı. Rodda, veri merkezlerinin inşasından kaynaklanan fiziksel sıkışıklığın piyasayı domine ettiğini belirterek, doların küresel ölçekte değer kaybetmesinin de bu süreci desteklediğini ifade etti. Analist, temel makroekonomik dinamiklerin yapay zeka vizyonu ve arz yetersizliği ekseninde şekillenmeye devam edeceğini, bunun da fiyatlardaki güçlü duruşu orta vadede koruyabileceğini öngördüklerini belirtti.
