Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfusun toplam nüfus içindeki payında yıllar içinde düşüş gözlendi. 1970 yılında yüzde 48,5 olan bu oran, 1990'da yüzde 41,8'e, 2025'te ise yüzde 24,8'e geriledi. Nüfus projeksiyonlarına göre bu düşüş eğiliminin devam etmesi bekleniyor. Tahminlere göre çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 16,9 ve 2100 yılında yüzde 14,5 seviyesine ineceği öngörülüyor. Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke ile kıyaslandığında, Türkiye'nin yüzde 24,8'lik oranı, yüzde 17,6 olan AB ortalamasının üzerinde yer aldı.
Şehirlerin Çocuk Nüfus Oranları ve Hanehalkı Yapısı
Türkiye'de çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı yüzde 39,2 ile Şırnak ve yüzde 36,7 ile Mardin izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne ve yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak kayıtlara geçti.
Toplam 26 milyon 977 bin 795 hanehalkı içinde, en az bir çocuk bulunan hanelerin oranı yüzde 41,9 olarak tespit edildi. Hanelerin yüzde 19,1'inde bir, yüzde 14,1'inde iki, yüzde 5,7'sinde üç, yüzde 1,9'unda dört, yüzde 1,1'inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunuyor. Çalışma çağındaki her yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı ise 2019'da yüzde 34,1 iken 2025'te yüzde 29,7'ye geriledi.
Eğitimde Okullaşma ve Tamamlama Oranları
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, 2024-2025 öğretim yılında 5 yaş net okullaşma oranı yüzde 82,5 oldu. Eğitim kademelerine göre net okullaşma oranları; ilkokulda yüzde 95,4, ortaokulda yüzde 89,1 ve ortaöğretimde yüzde 82,9 olarak açıklandı. Okul tamamlama oranları incelendiğinde ise ilkokulda yüzde 98,6, ortaokulda yüzde 96,6 ve ortaöğretimde yüzde 81,3 seviyelerine ulaşıldı. Ortaöğretimi tamamlama oranı kız çocuklarında yüzde 83,5 iken erkek çocuklarında yüzde 79,2 olarak belirlendi. Ayrıca, örgün eğitim içerisindeki 17 milyon 956 bin 523 öğrencinin yüzde 3,4’ünü özel eğitim alan öğrenciler oluşturdu.
Sağlık Göstergeleri ve Bebek İsimleri
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların oranı 2024'te yüzde 99,4'e yükseldi. Bebek ölüm hızı 2009'da binde 13,9 iken 2024'te binde 9,0'a düştü. 2024 yılında doğan 937 bin 559 bebeğin yüzde 96,7'sini tekil doğumlar oluşturdu. Geçen yılın en popüler bebek isimleri erkeklerde Alparslan, Göktuğ ve Metehan; kızlarda ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. 0-17 yaş grubunun genelinde ise en yaygın isimler Yusuf, Mustafa, Ömer ve Zeynep, Elif, Ecrin olarak sıralandı.
Sosyal Yaşam ve Velayet Verileri
Yoksulluk ve yaşam koşulları verilerine göre, çocuk nüfusta yoksulluk veya sosyal dışlanma riski oranı yüzde 36,8 olarak saptandı. Aile yapısına dair verilerde, 16-17 yaş grubundaki kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam evlenmeler içindeki payının yüzde 1,5'e gerilediği görüldü. Geçen yıl gerçekleşen 193 bin 793 boşanma davası sonucunda 191 bin 371 çocuğun velayeti verildi; bu velayetlerin yüzde 74,6'sı anneye, yüzde 25,4'ü ise babaya devredildi.
