Brüksel'de Küresel Dengeleri Değiştirecek Zirve
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, küresel siyaset ve ekonominin seyrini doğrudan etkileyecek kritik kararlar almak üzere Belçika’nın başkenti Brüksel’de bir araya geliyor. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın liderliğinde 18-19 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilecek tarihi zirve; Ukrayna Savaşı’nın geleceğinden Çin ile ticari ilişkilere, trilyon avroluk yeni bütçe savaşlarından Orta Doğu’daki sıcak çatışma risklerine kadar çok katmanlı bir gündemle toplanıyor. Toplantıya AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılarak stratejik yönlendirmelerde bulunacak.
Liderlerin ilk durağı Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ile yapılacak istişareler olacak. Ancak zirvenin esas hareketli ve stratejik saati, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin salona adım atmasıyla başlayacak.
Ukrayna ve Moldova İçin Tarihi Eşik: Rusya'ya Baskı Artıyor
Zirvenin ilk ve en önemli diplomatik perdesi Ukrayna ve Moldova’nın üyelik süreçlerine ayrılmış durumda. Brüksel, iki ülkenin AB entegrasyonunda ilk fasıl kümesinin müzakereye açılmasını ve katedilen mesafeyi resmi olarak masaya yatıracak. Ancak işin askeri ve mali boyutu çok daha sıcak. AB, Kiev yönetimine yönelik finansal ve askeri yardımların kesintisiz sürmesini güvence altına almayı hedeflerken, Kremlin üzerindeki yaptırım kıskacını daha da daraltacak yeni paketleri tartışacak.
Avrupa diplomasisi bu aşamada net bir ikili strateji izliyor: Ukrayna'ya kalkan olmak ve Rusya'yı ekonomik olarak izole etmek. Öte yandan bu hareketliliğin Batı Balkanlar’daki genişleme sürecini de tetiklediği belirtiliyor. Brüksel kulislerine göre, genişleme haritasının asıl büyük senaryosu ekim ayındaki zirvede netleşecek.
Çin ile Ticari Savaş Kapıda: "Sürdürülemez" Dengeye Müdahale
Ekonomik rekabetçilik oturumunda ise liderlerin hedefinde küresel piyasalardaki dengesizlikler, özellikle de Pekin yönetimi var. Çin’in uyguladığı agresif ticaret politikaları ve Avrupa pazarına yönelik adımları, pek çok üye ülke tarafından artık "sürdürülemez" bir tehdit olarak görülüyor.
AB, küresel pazarda adil ve eşit şartlarda yarışabilmek adına korumacı reflekslerini devreye sokmaya hazırlanıyor. Zirvede, Çin’e karşı ortak bir stratejik cephe oluşturulması ve AB Komisyonu’na yeni yasal/ekonomik yaptırım araçları geliştirmesi için güçlü bir siyasi talimat verilmesi bekleniyor.
Trilyon Avroluk Bütçe Çıkmazı: 2026 Sonu Son Dönemeç
Avrupa Birliği’nin 2028-2034 yıllarını kapsayacak Çok Yıllı Mali Çerçevesi (MFF), yani gelecekteki 7 yıllık bütçesi, liderler arasındaki en çetin pazarlık alanlarından birini oluşturuyor. Üye ülkelerin bütçeye ne kadar katkı vereceği ve kaynakların hangi öncelikli alanlara (savunma, yeşil dönüşüm, dijitalleşme) aktarılacağı konusundaki fikir ayrılıkları henüz giderilebilmiş değil.
Kritik Süreç: Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de sorunsuz şekilde yürürlüğe girebilmesi için üye ülkelerin en geç 2026 yılı sonuna kadar siyasi uzlaşıya varması gerekiyor. Kararın yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu’nun onayı ve AB Konseyi’nde tüm üye ülkelerin oy birliği gerekiyor; bu da müzakerelerin oldukça sert geçeceğinin işareti.
Orta Doğu, Hürmüz Boğazı ve İsrail'e Filistin Ambargosu Talebi
Zirvenin ikinci gününde gözler tamamen Orta Doğu’ya ve küresel enerji hatlarının güvenliğine çevrilecek. Brüksel, Washington ile Tahran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşılarken, İran’ın nükleer faaliyetleri ve balistik füze programı konusundaki endişelerini saklamıyor. Liderlerin, Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefer güvenliğinin korunması için her türlü lojistik ve diplomatik katkıyı sunmaya hazır oldukları mesajını deklare etmesi öngörülüyor.
Gazze'deki insani dram, Batı Şeria’daki işgal faaliyetleri ve İsrail’in Lübnan’a yönelik askeri hamleleri de liderlerin masasındaki diğer kritik dosyalar. Zirvenin en radikal çıkışlarından birinin ise bazı üye ülkelerden gelmesi bekleniyor. Bu ülkeler, gasp edilen Filistin topraklarında üretilen malların AB pazarına girişinin ve bu bölgelerle yapılan ticaretin tamamen sonlandırılmasını talep ediyor.
Zirvenin kapanış oturumlarında ise düzensiz göçle ortak mücadele, sınır güvenliği, uyuşturucu kartellerine karşı alınacak önlemler ve savunma sanayisinde atılan entegrasyon adımları değerlendirilerek iki günlük yoğun Brüksel mesaisi noktalanacak.
