AB’den Fransa’ya 15 Milyar Avroluk Güvenlik Desteği
Avrupa Birliği (AB), küresel güvenlik mimarisindeki sarsıntılara ve artan tehdit algılarına karşı savunma sanayisini güçlendirecek devasa bir finansman hamlesine daha imza attı. Brüksel yönetimi, Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) mekanizması kapsamında Fransa ile yaklaşık 15,09 milyar avro değerinde tarihi bir kredi anlaşması gerçekleştirdi.
Kıtadaki askeri ve stratejik dengeleri derinden etkileyecek bu stratejik ortaklığın resmi imzaları, Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen ve küresel savunma sektörünün kalbinin attığı Eurosatory 2026 Fuarı’nda atıldı.
Brüksel’den Bağımsızlık Vurgusu: "En Büyük Mali Girişimlerden Biri"
İmza töreninde konuşan AB Komisyonu'nun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andirus Kubilius, atılan bu imzanın sadece ekonomik bir destek olmadığını, aynı zamanda Avrupa’nın savunma alanındaki özerkliği için kritik bir dönüm noktası teşkil ettiğini vurguladı. SAFE programının önemine dikkat çeken Kubilius, bu mekanizmanın Avrupa genelinde toplamda 150 milyar avroluk bir finansman hacmine ulaşacağını hatırlatarak, projenin AB tarihindeki en büyük askeri-mali adımlardan biri olduğunun altını çizdi.
Anlaşmanın detaylarına göre; Fransa için öngörülen maksimum kredi miktarı 15,09 milyar avro olarak belirlenirken, bu bütçenin yaklaşık 2,26 milyar avroluk kısmı ön finansman (sıcak para) olarak ivedilikle Paris yönetiminin kullanımına sunulacak. Fransa; daha önce bu mekanizmadan yararlanan İtalya, Polonya, İspanya, Yunanistan, Finlandiya ve Belçika gibi 17 AB üyesinin ardından listeye eklenen son büyük aktör oldu.
SAFE Mekanizması Nedir ve Neden Devreye Alındı?
Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE), özellikle Ukrayna'da süregelen savaş, Rusya'dan algılanan jeopolitik tehditler ve ABD'de Donald Trump yönetiminin Avrupa’ya yönelik savunma harcamalarını artırma baskıları neticesinde şekillendi. AB'nin "savunmada 2030 hedefleri" vizyonunun en önemli ayaklarından biri olan bu mekanizma, 29 Mayıs 2025'te resmen yürürlüğe girmişti.
Sistem; AB üyesi ülkelerin yanı sıra Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda gibi ortakların 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak askeri tedarik projeleri geliştirmesine ve birbirlerinin sanayilerinden doğrudan alım yapabilmesine olanak tanıyor.
Türkiye Gibi Aday Ülkeler İçin Kritik "%65 Şartı"
Mekanizma sadece üye ülkeleri değil, küresel ittifakları da kapsayacak şekilde esnetilebiliyor. Bu doğrultuda Türkiye gibi AB’ye adaylık süreci devam eden ülkeler ile Kanada gibi AB ile özel anlaşmaları bulunan stratejik ortaklar da ortak savunma tedarik süreçlerine dahil olabiliyor.
Ancak projenin Avrupa sanayisini fonlama amacına sadık kalınması adına katı bir kural uygulanıyor: Ortak tedarik kapsamında üretilecek herhangi bir savunma sanayi ürününün bileşenlerinin toplam değerinin en az yüzde 65'inin "Avrupa sınırları içerisinden" (AB, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) tedarik edilmesi zorunlu kılınıyor.
