Ankara –
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin "Satın Alma Gücü Paritesi" (SGP) verilerini açıkladı. Bu veriler, ülkeler arasında gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmalarına imkân sağlayan uluslararası bir ölçüm yöntemi olarak dikkat çekmektedir.
SGP Nedir?
Satın Alma Gücü Paritesi, ayrıntılı biçimde tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyatlarının oranı olarak tanımlanmakta; böylece ülkeler arası fiyat düzeyi farkları ortadan kaldırılarak reel karşılaştırmalar mümkün kılınmaktadır.
Türkiye'nin Kişi Başına GSYH Endeksi AB Ortalamasının Yüzde 29 Altında
Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından ilan edilen SGP’ye göre, 2024 yılı için kişi başına Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) endeksi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalamasında 100 birim olarak hesaplandı. Türkiye için bu değer 71 birim oldu ve bu oranla AB ortalamasının yüzde 29 altında kaldı.
SGP kapsamındaki karşılaştırmalar; 27 AB üyesi ülkeye ek olarak 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda, Norveç) ile 6 aday ülkeyi (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna Hersek) içermektedir.
Bu 36 ülke arasında kişi başına GSYH endeksi en yüksek olan ülke 242 birimle Lüksemburg, en düşük olan ise 35 birimle Bosna Hersek olmuştur.
Fiili Bireysel Tüketim Endeksinde Türkiye’nin Değeri 80
Kişi başına fiili bireysel tüketim (FBT) endeksi, tüketicilerin refah düzeylerinin ölçümünde daha uygun bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Bu endeks; bireylerin satın aldığı ürünlerin yanı sıra devlet ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sağlanan sağlık ve eğitim gibi hizmetleri de kapsamaktadır.
2024 yılı itibarıyla kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi AB ortalamasında 100 birim iken, Türkiye için bu değer 80 birim olarak tespit edildi. Türkiye, bu endeksle AB ortalamasının yüzde 20 altında kalmıştır. En yüksek değer 141 birim ile Lüksemburg’da, en düşük değer ise 41 birim ile Arnavutluk ve Bosna Hersek’te kaydedilmiştir.
Fiyat Düzeyi Endeksi: Türkiye AB’ye Göre Daha Ucuz
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin para birimlerinin alım gücünü karşılaştırmalı biçimde göstermektedir. Bu endeksin 100’ün altında olması, ilgili ülkenin karşılaştırıldığı grup ortalamasına göre “ucuz” olduğunu ifade etmektedir.
TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin 2024 yılı fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 47 olarak gerçekleşmiştir. Bu, AB genelinde 100 avroya alınabilen bir mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de yaklaşık 47 avroya denk gelen Türk lirasıyla satın alınabileceğini göstermektedir.
Açıklanan veriler, Eurostat ve OECD işbirliğiyle yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı kapsamında hesaplanmaktadır.
