Rusya ve Ukrayna arasında devam eden çatışmaların en kritik noktalarından biri olan Zaporijya Nükleer Güç Santrali (YNGS) çevresinde, küresel güvenliği rahatlatan bir adım atıldı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), taraflar arasında yürütülen diplomatik temaslar sonucunda tesis çevresindeki cephe hattında "yerel ateşkes" ilan edildiğini ve kararın uygulamaya girdiğini duyurdu.
Ajansın resmi sosyal medya hesabı üzerinden yapılan açıklamada, sağlanan bu geçici uzlaşmanın, bölgedeki olası bir nükleer felaket senaryosunu engellemek adına kritik önem taşıdığı vurgulandı.
Öncelik Mayın Temizliği ve Elektrik Hattının Onarımı
Savaşın başından bu yana ağır hasar gören ve askeri hareketlilik nedeniyle defalarca devre dışı kalan enerji altyapısı, bu ateşkesle birlikte yeniden ayağa kaldırılacak. Yerel ateşkes planı kapsamında, öncelikle bölgedeki yoğun mayın kirliliğinin temizlenmesi hedefleniyor. Güvenli koridorun açılmasının ardından, hem Rus hem de Ukraynalı teknik ekipler koordineli şekilde hareket ederek tesisin ana damarlarından biri olan Dniprovska elektrik hattındaki hasarları gidermek için mesai harcayacak.
Savaşın Gölgesinde 6. Kritik Uzlaşı
Avrupa’nın en büyük nükleer enerji tesisi olma özelliğini taşıyan Zaporijya, Mart 2022'de Rus ordusunun kontrolüne geçmesinden bu yana adeta bir barut fıçısı üzerinde yer alıyor. Çatışmalar nedeniyle bugüne kadar tam 17 kez dış güç kaynağını tamamen kaybeden ve acil durum jeneratörlerine bağımlı hale gelen santral için bu adım bir ilk değil. UAEA yetkilileri, mevcut uzlaşmanın 2025 yılının sonundan bu yana taraflarla yoğun müzakereler neticesinde hayata geçirilen 6. geçici ateşkes anlaşması olduğunu kaydetti.
Grossi: "Faciayı Önlemek İçin Elimizden Geleni Yapıyoruz"
Süreci yakından takip eden UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi, haftalar süren hassas ve zorlu diplomasi trafiğinin ardından her iki ülkenin de nükleer güvenlik ortak paydasında buluştuğunu belirtti. Moskova ve Kiev yönetimlerinin süreç boyunca ajansla işbirliği içinde hareket ettiğini söyleyen Grossi, şu ifadeleri kullandı:
"Kimseye hiçbir fayda sağlamayacak, aksine savaşın getirdiği yıkımı ve insani acıları geri dönülemez bir noktaya taşıyacak bir nükleer kaza riskinden insanlığı ve çevreyi korumak zorundayız. Bu doğrultuda elimizdeki tüm imkanları seferber etmeye devam edeceğiz."
