ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yunanistan’ın başkenti Atina’ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında bölgedeki güvenlik mimarisi, Doğu Akdeniz enerji hatları ve Türkiye ile ilişkiler konusunda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Kathimerini gazetesine konuşan Rubio, Ankara ile Atina hattında yaşanabilecek olası krizlerin Doğu Akdeniz ve NATO vizyonuna tamamen aykırı olduğunu savundu.
"İki NATO Müttefikinin Karşı Karşıya Gelmesi Düşünülemez"
Ege Denizi ya da Kıbrıs merkezli olası bir anlaşmazlık durumunda ABD’nin nasıl bir tutum sergileyeceği yönündeki soruya yanıt veren Rubio, böyle bir senaryoyu kabul edilemez bulduğunu dile getirdi. Türkiye ve Yunanistan’ın NATO çatısı altındaki ortaklıklarına dikkat çeken Bakan Rubio, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Böyle bir krizin yaşanması benim için akılalmaz bir durum olurdu. Her iki ülke de NATO müttefiki ve stratejik birer ortak. Muhtemel bir çatışma ya da tırmanma ne Türkiye’ye, ne Yunanistan’a ne de ABD’ye fayda sağlar. Dolayısıyla bunun yaşanması ihtimalini değerlendirmek yerine, Washington olarak böyle bir senaryoya asla izin vermeyeceğimizi söylemek daha doğru olur."
F-35 Tedarikinde S-400 Engeli ve Yasal Çerçeve
Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına katılımı ve olası teslimatlar konusuna da açıklık getiren Rubio, ABD Başkanı Donald Trump’ın prensipte bu satışı desteklediğini ifade etti. Ancak ABD Kongresi ve Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamında yürürlükte olan katı yasal sınırlamalara işaret etti.
Türkiye'nin halihazırda iki uçak için ödeme yaptığını ve sürecin Türk tarafınca da yakından takip edildiğini belirten Rubio, mevzuatın getirdiği zorunlulukları hatırlattı:
"Türkiye bir NATO üyesidir ve Başkan da imkanlar dahilinde bu uçakların tedarik edilmesini arzuluyor. Ancak Kongre'den geçen yasal düzenlemeler son derece net şartlar barındırıyor. Özellikle S-400 savunma sistemleriyle ilgili yasal engel aşılmadığı sürece bu teslimatı gerçekleştirmemiz hukuken mümkün değil. Türk yetkililer bu durumun farkında ve bir çözüm yolu arayışındalar."
Doğu Akdeniz’de Enerji Güvenliği ve Sessiz Diplomasi
Doğu Akdeniz’deki enerji nakil projeleri ve İsrail-Yunanistan-GKRY arasındaki Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) projesi gibi kritik başlıkları da değerlendiren Dışişleri Bakanı, bölgesel enerji çeşitliliğinin stratejik önemine değindi.
Süreçteki pürüzlerin aşılması adına diplomatik Kanalları aktif tutacaklarını belirten Rubio, uluslararası ilişkilerde metodolojiye dair önemli bir mesaj verdi. Kritik konuların medya önünde tartışılması yerine "sessiz ve özel diplomasi" yöntemleriyle ele alınmasının sonuç odaklı çözümler için şart olduğunu vurguladı.
Rubio ayrıca Türkiye’nin geçmişte Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakere süreçlerinde üstlendiği kolaylaştırıcı role dikkat çekerek, Ankara ile kurulmuş olan uzun soluklu stratejik yatırımın diplomatik temaslarda fırsat penceresi sunduğunu kaydetti.
