Küresel enerji piyasaları ve Orta Doğu dengeleri üzerinde stratejik sonuçlar doğuracak kritik bir hamle doğrudan Washington'dan geldi. Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, geçtiğimiz ay İran kaynaklı ham petrol, petrol ürünleri ve petrokimya malzemelerinin üretimi ile sevkiyatına olanak tanıyan geçici muafiyet lisansını sürpriz bir kararla uygulamadan kaldırdı.
60 Günlük Muafiyet Erken Sonlandırıldı
ABD Hazine Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), yayımladığı yeni bir genelge ile 21 Haziran'da yürürlüğe giren ve normal şartlarda 21 Ağustos'a kadar sürmesi planlanan 60 günlük serbestlik dönemine resmen son verdi. Yeni kararla birlikte, Tahran'ın uluslararası pazara petrol ve türevi ürünleri arz etmesini kolaylaştıran muafiyet mekanizması geçerliliğini yitirdi.
7 Temmuz İtibarıyla Kapılar Kapandı, Süreç Tasfiye Ediliyor
OFAC tarafından yapılan resmi duyuruya göre, 7 Temmuz tarihi itibarıyla İran menşeli enerji ürünlerinin satın alınması, gemilere yüklenmesi ya da bu ürünlerle ilgili herhangi bir yeni ticari işleme girişilmesi tamamen yasaklandı. Eski lisans döneminde başlatılmış olan ve hâlâ devam eden lojistik ile finansal süreçlerin tamamlanması için ise uluslararası aktörlere fazla zaman tanınmadı. Bakanlık, mevcut işlemlerini sonlandırmak ve tasfiye etmek isteyen şirketler için son tarihi 17 Temmuz olarak belirledi.
Finansal Muafiyetler de Tarih Oldu
Haziran ayında devreye sokulan eski düzenleme, İran ekonomisinin can damarı olan petrolün ve petrokimya ürünlerinin gemilerden tahliye edilmesine, üretimine ve küresel ölçekte satılmasına olanak tanıyordu. Hatta söz konusu ticarete konu olan ödemelerin ABD doları cinsinden yapılmasına da geçici olarak göz yumulmuştu. Ancak Washington'ın son hamlesiyle birlikte, İran'ın nefes almasını sağlayan bu finansal ve lojistik koridor tamamen kapatılmış oldu. Uzmanlar, kararın küresel petrol fiyatları ve bölgesel jeopolitik gerilimler üzerinde doğrudan yansımaları olabileceğini öngörüyor.
