Mühendislik ve akademinin kalbi Stanford Üniversitesi, 2026 yılı mezuniyet töreninde benzeri görülmemiş bir protestoya sahne oldu. Google’ın çatı şirketi Alphabet’in Üst Yöneticisi (CEO) Sundar Pichai, açılış konuşmasını yapmak üzere davet edildiği kürsüde, şirketin İsrail hükümeti ve ordusuyla olan ticari ve teknolojik ortaklıkları nedeniyle yüzü aşkın öğrenci tarafından protesto edildi.
Genç mezunların mezuniyet coşkusu, teknoloji devlerinin küresel savaş politikalarındaki rolüne yönelik kitlesel bir başkaldırıya dönüştü. "Filistin'de Adalet için Öğrenciler (SJP)" ve "Apartheid için Teknolojiye Hayır" platformlarının öncülüğünde organize olan mezunlar, Pichai’nin konuşmaya başladığı anı protestonun fitilini ateşlemek için seçti.
Kefiyelerle Kürsüye Karşı Yürüdüler: "Özgür Filistin"
Sundar Pichai, başarı ve gelecek temalı konuşmasına başlarken, salonun farklı noktalarından gelen slogan sesleriyle duraksadı. Omuzlarında kefiyeler ve ellerinde Filistin bayraklarıyla ayağa kalkan yüzü aşkın öğrenci, "Özgür Filistin" sloganları eşliğinde tören alanını toplu halde terk etti. Küresel basının da yakından takip ettiği bu anlarda, konuşma sonrasında BBC muhabirinin protestolara ilişkin yönelttiği soruları yanıtsız bırakan Google CEO'su, sessizliğini korumayı tercih etti.
Protestonun ardından "StanfordSJP" sosyal medya hesabından görüntülü bir bildiri yayımlayan genç mühendisler ve bilim insanları, üniversite yönetiminin Pichai'yi konuk etmesine sert tepki gösterdi. Öğrenciler adına yapılan açıklamada, "Pichai liderliğindeki Google, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) ile İsrail ordusuna ileri düzey bulut bilişim sistemleri ve yapay zeka yazılımları sunarak Gazze’deki insanlık dramına ortak olmaktadır" denildi. Başka bir mezun ise akademik yetkinliklerinin savaşa alet edilmesini reddettiklerini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: "Stanford’a, kendi ellerimizle geliştirdiğimiz teknolojilerin savaş ve sadece kâr amacıyla kullanılacağı bir dünyayı asla kabul etmeyişimizi göstermek için yürüyoruz."
Yapay Zekanın Gölgesindeki İttifak: Nimbus Projesi
Öğrencilerin öfkesinin merkezinde, teknoloji devlerinin İsrail ile imzaladığı milyar dolarlık stratejik anlaşmalar yer alıyor. Google ve Amazon, Nisan 2021'de İsrail hükümetinin yerel bulut depolama sunucu altyapısını inşa etmek üzere 1,2 milyar dolarlık devasa bir ihale olan "Nimbus Projesi"ni kazanmıştı. Bu gelişmiş sistem; İsrail ordusunun, istihbarat servislerinin, sokak kameralarının ve dronlardan gelen canlı gözlem verilerinin tek bir merkezde toplanıp işlenmesine olanak tanıyor.
Küresel teknoloji dünyasında bu durum ilk kez çatlak yaratmıyor. Google, Amazon ve Microsoft bünyesinde çalışan pek çok yazılımcı ve mühendis, şirketlerinin İsrail’le yürüttüğü askeri nitelikli çalışmaları protesto etmiş, bu duruşun ardından çok sayıda teknoloji çalışanının işine son verilmişti. Öte yandan Microsoft, Eylül 2025'te bulut hizmetlerinin Gazze ve Batı Şeria'da sivillerin takibinde kullanıldığına dair somut kanıtların ortaya çıkmasının ardından İsrail Savunma Bakanlığına verdiği bazı kritik hizmetleri askıya aldığını duyurmuştu.
Google Yapay Zeka İlkelerini Neden Değiştirdi?
Google, geçmişte yaptığı savunmalarda İsrail hükümetiyle yürütülen projelerin silah veya hassas askeri istihbarat faaliyetlerini kapsamadığını öne sürüyordu. Ancak teknoloji devinin, Şubat 2025'te yapay zeka etik politikalarında sessiz sedasız yaptığı güncelleme dikkat çekmişti. Google, bu hamleyle teknolojinin "silahlar veya gözetim faaliyetlerinde kullanılmayacağına" dair yıllardır taahhüt ettiği etik maddeleri tamamen kaldırdı.
Bu politika değişikliğinin yansımaları kısa sürede resmiyet kazandı. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Aralık 2025’te yaptığı açıklamada, askeri operasyonel kabiliyetleri ve kullanım ağını genişletme stratejisinin ilk adımı olarak Google’ın ileri düzey yapay zeka teknolojisi "Gemini"yi savunma personeline sunduklarını ilan etmişti. Stanford’lı gençlerin gerçekleştirdiği son eylem, akademide yetişen yeni nesil teknoloji uzmanlarının, Silikon Vadisi'nin askeri koridorlarla kurduğu bu yakın ilişkiyi kolay kolay sineye çekmeyeceğini bir kez daha gözler önüne serdi.
