Washington ve Tahran Arasında Diplomasi Trafiği Hızlandı
Küresel jeopolitiğin en sıcak başlıklarından biri olan ABD-İran geriliminde, arka kapı diplomasisine dair çarpıcı detaylar gün yüzüne çıktı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Senato Dış İlişkiler Komitesinde bakanlığının önümüzdeki döneme ait bütçe planlamaları üzerine yaptığı konuşmada, Tahran yönetimiyle yürütülen dolaylı müzakerelerin kapsamına ve geleceğine dair kritik açıklamalarda bulundu. Rubio, İran tarafının nükleer programın belirli bölümlerini masaya getirmeyi kabul ettiğini duyurdu.
Yer Altındaki Uranyumun Akıbeti Tartışılıyor
Müzakerelerin en hassas noktasını Tahran’ın nükleer kapasitesi oluşturuyor. Bakan Rubio, İran’ın dağlık bölgelerdeki korunaklı tesislerde tuttuğu, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği konusunda somut adımlar atmak zorunda olduğunu ifade etti. Washington’ın kırmızı çizgilerini net bir dille çizen Rubio, Tahran’ın ülkedeki uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ya çok uzun vadeli sınırlandırmalar getirmesi ya da bu faaliyetleri tamamen sonlandırması gerektiğinin altını çizdi.
Görüşmelerin ana ekseninin "imha mekanizmaları" olduğunu kaydeden ABD Dışişleri Bakanı, İran'ın bu stokları ortadan kaldırmayı taahhüt etmesi durumunda, bunun hangi teknik yöntemlerle yapılacağının müzakereye açık olduğunu dile getirdi.
Kritik 6 Gün: "Savaşı Bitirecek Bir Anlaşma Mümkün"
Bölgesel gerilimi düşürecek nihai bir uzlaşma için net bir takvim verilmekten kaçınılsa da Washington kanadında iyimser bir hava hakim. Anlaşmanın yakın bir vadede gerçekleşebileceğini öngören Rubio, dolaylı müzakerelerin getirdiği lojistik ve diplomatik zorluklara rağmen savaşı sonlandıracak bir formül üzerinde uzlaşılabileceğini savundu. Sürecin ilerlemesi adına Tahran’dan gelecek yanıt için yaklaşık 6 günlük bir kritik bekleme süresi olduğuna işaret edildi.
Hürmüz Boğazı İçin Taviz Yok
Müzakerelerin küresel ekonomi açısından en hayati çıktısı, dünyanın en önemli enerji geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari trafiğe açılması ihtimali. Rubio, bu diyalog zemininin boğazın açılmasına katkı sağlayabileceğini belirtmekle birlikte, ABD’nin ekonomik kozlarından vazgeçmeyeceğini vurguladı. Sırf Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında İran’a yönelik yürürlükteki yaptırımların esnetilmesi ya da dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması gibi bir teklifin hiçbir şekilde masada olmadığını net bir dille ifade etti.
Kongre’den Beyaz Saray’a "Şeffaflık" Resti
Senato’daki oturum sadece dış politikadaki son durumu değil, Washington içindeki derin çatlağı da gözler önüne serdi. Virginia Senatörü Tim Kaine, Trump yönetiminin askeri operasyon stratejisini sert sözlerle eleştirdi. İran’a yönelik askeri hamlelerin başlatılmasının üzerinden 3 ayı aşkın bir süre (92 gün) geçmesine rağmen, Beyaz Saray’ın hala Kongre’ye bu savaşı meşrulaştıracak ve hukuki zemine oturtacak resmi bir gerekçe veya stratejik rapor sunmadığını hatırlatan Kaine, şeffaflık vurgusu yaptı.
