Orta Doğu ve Körfez bölgesinde, ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin yeniden tırmanması küresel diplomasiyi alarma geçirdi. Dünyanın gözü kulağı bölgedeki güç dengelerine çevrilmişken, en net ve güçlü çıkışlardan biri Çin’den geldi. Pekin yönetimi, tarafları aklıselime davet ederek, bölgede istikrarın yeniden tesisi için diplomatik çabalarını iki katına çıkaracağını duyurdu.
Pekin’den "Derin Endişe" Mesajı
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, düzenlediği günlük basın toplantısında Körfez bölgesinde son günlerde tırmanan askeri hareketliliğe dikkat çekti. Yaşanan gelişmelerden duydukları "derin endişeyi" açıkça dile getiren Sözcü Lin, küresel istikrarın pamuk ipliğine bağlı olduğu bu dönemde tarafların sorumlu davranması gerektiğini vurguladı.
Lin Cien, yaptığı açıklamada, "Çin, ilgili tüm aktörleri bölgede ve uluslararası arenada yükselen barış ve istikrar çağrılarına vakit kaybetmeksizin kulak vermeye çağırmaktadır" ifadelerini kullanarak, gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınılmasının hayati önem taşıdığını belirtti.
İslamabad Mutabakatı Çatladı: "Savaşa Dönüşten Kaçının"
Hatırlanacağı üzere, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla fitili ateşlenen krizi sonlandırmak amacıyla Washington ve Tahran yönetimleri, 14 Haziran’da Pakistan’ın başkentinde tarihi bir adım atmış ve "İslamabad Mutabakatı"nı imzalamıştı. Nihai bir barış anlaşmasına varılması için öngörülen 60 günlük müzakere süreci işlerken, ABD ordusunun 8 Temmuz'da İran'a yönelik yeni hava harekatları düzenlemesi ve ardından İran'ın komşu ülkelerdeki ABD üslerini misillemeyle vurması barış umutlarına ağır bir darbe indirdi.
Mutabakatın tehlikeye girmesi üzerine taraflara "itidal" çağrısı yapan Lin Cien; büyük emekler ve müzakereler sonucu elde edilen ateşkes zeminine sadık kalınması gerektiğinin altını çizdi. Lin, tarafların sakinleşmesi ve topyekûn bir savaşa geri dönüş senaryolarından derhal uzaklaşması gerektiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı’nda Seyrüsefer Güvenliği Kırmızı Çizgi
Gerilimin en kritik merkezlerinden biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik durumuna da değinen Çinli sözcü, bu bölgedeki kıyıdaş ülkelerin egemenlik haklarına ve meşru çıkarlarına karşılıklı olarak saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Küresel ticaretin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sadece bölgeyi değil, tüm dünya ekonomisini yakından ilgilendirdiğini hatırlatan Lin, uluslararası toplumun ortak beklentisinin, boğazdaki normal ve güvenli deniz geçiş trafiğinin kesintisiz bir şekilde devam etmesi olduğunu kaydetti.
Şi Cinping’in 4 Maddelik Doktrini Masada
Çin’in bu krizdeki yol haritasını da açıklayan Sözcü Lin Cien, Pekin’in pasif bir izleyici olmayacağını gösterdi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından daha önce sunulan "4 maddelik çözüm önerisi" doğrultusunda hareket edeceklerini bildiren Lin, Orta Doğu ve Körfez bölgelerinde kalıcı barışın sağlanması, askeri tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik kanalların açık tutulması için Çin’in yapıcı rol oynamaya kararlılıkla devam edeceğini belirterek sözlerini noktaladı.
