Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki askeri ve siyasi tıkanıklıkların aşılması için diplomatik trafik hız kazandı. Washington ve Tahran yönetimlerinin uzun süredir devam eden gerilimi düşürme yönündeki adımlarına, Asya’nın enerji devi Japonya’dan da güçlü bir destek ve beklenti açıklaması geldi.
Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, bölgedeki kritik arabuluculuk rolüyle tanınan Ummanlı mevkidaşı Bedr bin Hamed el-Busaidi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, uluslararası kamuoyunun gözünün çevrildiği ABD-İran mutabakatını masaya yatırdı.
Tokyo’dan Muskat’a "Arabuluculuk" Teşekkürü
Görüşmede Japon Bakan Motegi, Umman’ın iki düşman kardeş olan ABD ve İran arasındaki diyalog köprüsünü kurmadaki kararlı ve dengeli rolünden övgüyle bahsetti. Orta Doğu'daki istikrarın küresel piyasalar için hayati önem taşıdığını hatırlatan Motegi, varılan ilk mutabakatın sahada kararlı ve istikrarlı bir şekilde uygulanmasını ümit ettiklerini dile getirdi.
"Hürmüz’deki Fiili Abluka Son Bulmalı"
Japonya’nın dış politikadaki önceliklerinden birinin deniz ticaret yollarının güvenliği olduğunu vurgulayan Motegi, Hürmüz Boğazı'nda serbest ve güvenli geçiş rejiminin "yeniden ve gerçek anlamda" tesis edilmesinin şart olduğunu belirtti. 19 Haziran’da atılacak imzaların, bölgedeki fiili ablukayı kaldıracağına ve bölgesel krize nefes aldıracağına inandıklarını ifade eden Japon Bakan, Tokyo yönetiminin kriz sonrasında Orta Doğu’nun ekonomik olarak yeniden inşası sürecine aktif katkı sunmaya hazır olduğunun altını çizdi.
İki lider, deniz güvenliğinin korunması ve kalıcı barışın tesisi adına Tokyo ile Muskat arasındaki istihbarat ve iletişim ağının kesintisiz sürdürülmesi konusunda fikir birliğine vardı.
Dünyanın Kilitlendiği Tarih: 19 Haziran’da İsviçre’de İmzalar Atılıyor
Japonya’nın bu hamlesinin arkasında, Pakistan’ın yoğun mekik diplomasisiyle olgunlaşan 14 maddelik "İslamabad Mutabakatı" yer alıyor. 14 Haziran’da kamuoyuna duyurulan ve iki ülke arasındaki savaşı durdurmayı amaçlayan bu tarihi çerçevenin resmiyet kazanması için geri sayım başladı.
Uluslararası diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre, taraflar 19 Haziran’da İsviçre’de delegasyon başkanları düzeyinde bir araya gelerek resmi imzaları atacak. Henüz resmi olarak metni yayımlanmayan ancak basına yansıyan detaylara göre mutabakat; Lübnan dahil geniş bir coğrafyada çatışmaların sonlandırılmasını, Hürmüz Boğazı’nın sivil ve ticari gemilere tamamen açılmasını ve ABD’nin İran üzerindeki deniz ablukasını kaldırmasını içeriyor.
İsviçre’deki imza töreninin ardından taraflar, daha çetin geçmesi beklenen "nihai anlaşma" evresine geçecek. Bu süreçte İran’ın nükleer programının geleceği ve Tahran’a yönelik ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması gibi majör kriz başlıkları masada olacak.
