İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran’da gerçekleştirdiği haftalık basın toplantısında bölgesel ve uluslararası gündeme ilişkin hayati açıklamalarda bulundu. Küresel ticaretin ve enerji taşımacılığının can damarı olan Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma değinen Bekayi, Washington ile herhangi bir diplomasi trafiği yürütmediklerini belirterek, odak noktalarının Umman ile sürdürülen güvenlik ve geçiş kanalları görüşmeleri olduğunu vurguladı.
Hürmüz Boğazı'nda Geçici Güzergah Formülü
Körfez bölgesinde tırmanan askeri gerilimin deniz ticaretine yansımalarını değerlendiren Bekayi, Umman ile yürütülen temasların temel amacını açıkladı. Görüşmelerin, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin emniyetini sağlamak ve olası riskleri en aza indirecek geçici bir seyir rotası oluşturmaya yönelik olduğunu belirten Sözcü Bekayi, şu ifadeleri kullandı:
"ABD ile hiçbir şekilde müzakere halinde değiliz. Umman ile yürüttüğümüz temaslar tamamen Hürmüz Boğazı’ndaki gemilerin güvenli geçişine odaklanmaktadır. Ancak şu gerçek göz ardı edilmemelidir: ABD'nin uyguladığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri saldırıları devam ettiği sürece, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut tabloda radikal bir değişim beklenmemelidir."
Bölgesel Diplomasi Trafiği: Arabulucu Ülkeler ve Çin'in Rolü
Bölgedeki krizin derinleşmesini önlemek amacıyla yürütülen diplomasi trafiğine de açıklık getiren İranlı Sözcü, mevcut konjonktürde ana arabuluculuk rolünü Pakistan’ın üstlendiğini kaydetti. Katar’ın ise bu sürece aktif destek sağladığını belirten Bekayi, Pekin yönetiminin yaklaşımına ilişkin de dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Çin’in Orta Doğu’da çatışmaların genişlemesinden ve güvenlik ortamının bozulmasından derin endişe duyduğunu ifade eden Bekayi, Pekin’in durumun daha da kötüleşmesini engellemek adına diplomatik çabalarını sürdürdüğünü aktardı.
ABD Askeri Varlığına ve Trump'a Sert Yanıt
Tahran’a yönelik baskı ve tehdit politikalarının sonuç vermeyeceğini dile getiren Bekayi, caydırıcılık ve askeri gücün önemine dikkat çekti. ABD’nin bölgedeki askeri üslerini kullanmasının istikrarsızlığı körükleyen ana unsur olduğunu savunan Dışişleri Sözcüsü, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’ı hedef alan sert açıklamalarına da yanıt verdi.
İran'ın köklü devlet geleneğine ve diplomatik nezaketine vurgu yapan Bekayi, "Biz İranlı olarak kalmaya devam edeceğiz. Kendi ahlaki değerlerimiz ve duruşumuz var; başkalarının üslubunu veya kötü sözlerini kendimize örnek almayız" değerlendirmesinde bulundu.
Hazar Denizi’nde Gemi Saldırısı Gerilimi
Basın toplantısında gündeme gelen bir diğer kritik başlık ise Hazar Denizi'nde İran’a ait bir gemiye düzenlenen saldırı oldu. Ukrayna tarafının olaya ilişkin açıklamalarını değerlendiren Bekayi, Kiev'den somut adımlar beklediklerini belirtti.
Ukraynalı yetkililerin olayın "kasıtlı olmadığını" beyan etmelerine karşın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin daha farklı bir söylem benimsediğine işaret eden Bekayi, Tahran’ın tutumunu şu sözlerle özetledi:
"Ukrayna’nın bu olayın bir kaza veya kasıtsız bir eylem olduğu yönündeki iddialarını destekleyecek somut adımlar atıp atmayacağını yakından takip ediyoruz. Hazar Denizi gibi stratejik bir bölgede bu tür tehlikeli olayların tekerrür etmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır."
