İsviçre Nüfusuna "Kilit" Vurmak İçin Sandığa Gidiyor
Dünyanın en yüksek yaşam standartlarına ve istikrarlı ekonomilerinden birine sahip olan İsviçre, yakın tarihinin en radikal ve kutuplaştırıcı oylamalarından birine sahne olmaya hazırlanıyor. Sağ eğilimli İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından hararetle desteklenen ve ülke nüfusunun daimi olarak 10 milyon kişiyi aşmasını engellemeyi amaçlayan "Sürdürülebilirlik Girişimi", 14 Haziran'da halkın onayına sunulacak. Referanduma sayılı günler kala ülkede siyaset ve kamuoyu adeta ikiye bölünmüş durumda. Son kamuoyu yoklamaları, sandıktan çıkacak sonucun bıçak sırtı olduğunu ve net bir favorinin bulunmadığını ortaya koyuyor.
İsviçre Yayın Kurumu (SBC) adına yürütülen son araştırmalar, yasa teklifine karşı çıkanların oranını yüzde 52, destekleyenleri ise yüzde 45 olarak gösteriyor. YouGov İsviçre Araştırma Enstitüsünün verileri de bu tabloyu destekler nitelikte; seçmenlerin yüzde 51'i katı bir nüfus sınırına karşı çıkarken, yüzde 43'lük bir kitle bu sınırlamanın ülkenin geleceği için şart olduğuna inanıyor. Mevcut nüfusu 9,1 milyon seviyelerinde seyreden İsviçre'de, kararsızların oyları kader belirleyici bir rol oynayacak.
"Altyapı Alarm Veriyor" mu, Yoksa "Ekonomik İntihar" mı?
Tartışmanın odağında konut krizi, tırmanan kira fiyatları, yetersiz kalan altyapı ve ulusal kimliğin korunması gibi hassas başlıklar yer alıyor. Teklifi meclise taşıyan SVP Federal Parlamento Üyesi Nicolas Kolly, İsviçre'nin 2000 yılından bu yana komşusu Almanya'ya kıyasla tam 16 kat daha hızlı bir demografik büyüme kaydettiğini savunuyor. Bu kontrolsüz büyümenin kişi başına düşen tarım arazilerini yüzde 25 oranında erittiğini vurgulayan Kolly, "Girişim, ülkemizin yaşam kalitesini ve uzun vadeli istikrarını korumak için daha dengeli bir demografik yapıyı yeniden inşa etmeyi hedefliyor" diyerek yasayı savunuyor. Kolly ayrıca, katı sınırlamalara rağmen ülkeye her yıl yaklaşık 40 bin yeni göçmenin girişine yasal açık kapı bırakılacağını ileri sürüyor.
Buna karşın, Federal Hükümet ve parlamentonun büyük bir kısmı bu hamleyi İsviçre'nin refahına vurulacak bir darbe olarak nitelendiriyor. İsviçre Hür Demokrat Partisi (FDP) Federal Konsey Üyesi Laurent Wehrli, yapay ve sert bir nüfus barajının mevcut yapısal sorunların hiçbirini çözmeyeceğini ifade ederek şunları söylüyor:
"Bu öneri, İsviçre'nin küresel rekabet gücüne, ekonomik refahına ve en önemlisi ulusal güvenliğine ciddi zararlar verme potansiyeli taşıyor."
Brüksel ile Köprüler Atılabilir: Schengen Tehlikede
Önerilen anayasa değişikliği sadece iç politikayı değil, Bern yönetiminin Avrupa Birliği (AB) ile yürüttüğü hassas ikili ilişkileri de kökünden sarsma riski barındırıyor. Yeşil Liberal Parti (GLP) tarafından yapılan resmi açıklamalarda, İsviçre sanayisi, sağlık sektörü ve bilimsel araştırma kurumlarının hayati derecede dışarıdan gelecek nitelikli iş gücüne bağımlı olduğu hatırlatıldı.
Uzmanlar, AB ile yapılan anlaşmaların temel taşı olan "kişilerin serbest dolaşımı" ilkesinin ihlal edilmesi durumunda, İsviçre'nin Avrupa pazarından dışlanabileceğine dikkat çekiyor. Daha da kritik olanı, olası bir kriz durumunda İsviçre’nin, Avrupa’nın en yaygın sınır yönetimi ve kolluk kuvvetleri veri tabanı olan Schengen Bilgi Sistemi’ne (SIS) erişimini kaybedebileceği öngörülüyor. Bu senaryo, ülkenin güvenlik duvarlarında ciddi zafiyetler doğurabilir.
9,5 Milyon Eşiğinde İlk Fren Basılacak
Peki, sandıktan "Evet" çıkarsa sistem nasıl işleyecek? Kabul edilen metne göre, İsviçre nüfusunun 2050 yılına kadar 10 milyonu aşması kesin olarak yasaklanacak. Ancak asıl hareketlilik, nüfusun 9,5 milyona ulaştığı an (demograflara göre muhtemelen 2030'lu yılların hemen başında) başlayacak.
Bu eşik aşıldığı takdirde Federal Konsey ve Parlamento, nüfus artışını dizginlemek adına acil durum önlemlerini devreye sokmakla yükümlü olacak. İlk etapta sığınma (iltica) politikaları sertleştirilecek ve aile birleşimi hakları büyük oranda kısıtlanacak. Eğer bu önlemler de yetersiz kalırsa, İsviçre hükümeti nüfus artışını tetikleyen tüm uluslararası ve ikili anlaşmaları yeniden müzakere etmek, gerekirse de tek taraflı olarak feshetmek zorunda kalacak.
